| تبیین تجارب ذینفعان از آموزش مشارکتی در تابآوری منابع آب: مطالعه کیفی در خراسان رضوی |
| کد مقاله : 1000-SCWMSUP |
| نویسندگان |
|
ریحانه شاقلی * استادیار،مرکزتحقیقات وآموزش کشاورزی ومنابع طبیعی خراسان رضوی،سازمان تحقیقات،آموزش وترویج کشاورزی،مشهد،ایران |
| چکیده مقاله |
| بحران کمآبی در خراسان رضوی، نیازمند راهکارهایی فراتر از اقدامات فنی و سازهای است. این پژوهش با هدف تبیین تجارب ذینفعان کلیدی از نقش آموزش و مدیریت مشارکتی به عنوان راهبردی اجتماعی برای افزایش تابآوری در برابر کمآبی انجام شد. این مطالعه کیفی در سال 1402 در استان خراسان رضوی انجام شد. دادهها از طریق 25 مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق با کشاورزان، اعضای تشکلهای آببران، مدیران و کارشناسان مرتبط، که با نمونهگیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند، گردآوری شد. مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، 2006) انجام شد. از تحلیل دادهها، پنج مضمون اصلی شامل: «گذار ناگزیر از مدیریت دستوری به حکمرانی مشارکتی»، «تشکلهای آببران: ستون فقرات اعتماد و عمل جمعی»، «آموزش چهرهبهچهره: موتور محرک تغییر رفتار»، «دستاوردهای ملموس: مشوق تداوم مشارکت» و «چالشهای ساختاری: مانع پایداری مشارکت» استخراج شد. یافتهها نشان میدهد که موفقیت راهبردهای مقابله با کمآبی، منوط به پذیرش نقش محوری مشارکت اجتماعی و آموزشهای فرآیندمحور است. تقویت نهادهای محلی مانند تشکلهای آببران و رفع موانع هماهنگی بینبخشی، برای نهادینهسازی این راهبرد ضروری است. |
| کلیدواژه ها |
| حکمرانی مشارکتی آب، آموزش محیط زیست، تابآوری اجتماعی، بحران آب زیرزمینی، استان خراسان رضوی |
| وضعیت: پذیرفته شده |