| بهکارگیری مدل GARP در پیش بینی احتمال وقوع فرسایش آبکندی در آبخیز آبگندی استان کهگیلویه و بویراحمد |
| کد مقاله : 1005-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
ایمان صالح *1، امید رحمتی2، سید مسعود سلیمانپور3، مجید خزایی4 1بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران 2بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران 3بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران 4بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران |
| چکیده مقاله |
| فرسایش آبکندی موجب هدررفت قابل توجه خاک و تخریب اراضی میگردد. با توجه به اهمیت حفاظت از منابع خاک و لزوم اتخاذ تمهیدات لازم جهت پیشگیری از وقوع و گسترش این پدیده مخرب، ضروری است تا نسبت به پیش بینی مناطق مستعد وقوع فرسایش آبکندی اقدام شود. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی احتمال وقوع فرسایش آبکندی با استفاده از مدل GARP و ارزیابی کارایی آن در حوزه آبخیز آبگندی استان کهگیلویه و بویراحمد است. پس از بازدیدهای میدانی، تعداد 81 آبکند به وسیله GPS و دوربین نقشه برداری ثبت و نقشه پراکنش فرسایش آبکندی در منطقه مورد مطالعه در محیط نرم افزار ArcGIS تهیه شد. از میان موقعیتهای ثبت شده، 70 درصد (57 آبکند) به عنوان گروه آموزش و 30 درصد (24 آبکند) به عنوان گروه اعتبارسنجی به صورت تصادفی انتخاب شدند. همچنین متغیرهای ارتفاع، شیب زمین، جهت شیب، فاصله از جاده، فاصله از جریانهای سطحی، کاربری اراضی، خاکشناسی، سنگ شناسی، تراکم زهکشی و شاخص رطوبت توپوگرافی (TWI) به عنوان متغیرهای اثرگذار بر وقوع فرسایش آبکندی، انتخاب شده و در فرآیند مدلسازی به عنوان متغیرهای مستقل در وقوع فرسایش آبکندی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. مدلسازی وقوع فرسایش آبکندی در نرم افزار Desktop Garp اجرا شد و برای اعتبارسنجی نتایج پیشبینی، منحنی تشخیص عملکرد نسبی (ROC) و آماره مهارت صحیح (TSS) مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین احتمال وقوع فرسایش آبکندی در بخش مرکزی حوضه متمرکز شده است و با حرکت به سمت قسمتهای مرزی به ویژه جنوب شرق حوضه، از میزان این احتمال کاسته میشود. معیارهای ارزیابی دقت 97/0=ROC و 84/0=TSS نیز نشاندهنده عملکرد بسیار خوب مدل گارپ در پیشبینی احتمال وقوع فرسایش آبکندی در آبخیز آبگندی است. |
| کلیدواژه ها |
| حفاظت خاک، کاربری اراضی، مدل یادگیری ماشینی، شاخص رطوبت توپوگرافی |
| وضعیت: پذیرفته شده |