ارزیابی روش‌های تجربی محاسبه دبی متوسط سالانه در حوزه های آبخیز اترک
کد مقاله : 1010-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
باقر قرمزچشمه1، کاظم صابر چناری *2، محمدرضا غریب رضا3
1دانشیار، گروه هیدرولوژی و توسعه منابع آب، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاوزری، تهران، ایران.
2استادیار، گروه هیدرولوژی و توسعه منابع آب، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاوزری، تهران، ایران
3دانشیار، گروه مهندسی رودخانه و سواحل، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاوزری، تهران، ایران
چکیده مقاله
تأمین آب با وجود افزایش تقاضا و هدررفت رواناب، به یکی از چالش‌های اصلی مدیریت منابع آب تبدیل شده است. نبود ایستگاه و کمبود داده‌های اندازه‌گیری در بسیاری از حوزه‌های آبخیز، ضرورت استفاده از مدل‌های تجربی برای برآورد رواناب سالانه حوضه‌ها را افزایش می‌دهد. هدف از این مقاله ارزیابی روش‌های تجربی جاستین، ایکار، خوزلا، دپارتمان آبیاری هند و کوتاین در برآورد بی متوسط سالانه است. در این پژوهش، مرزهای حوزه آبخیز بزرگ اترک و زیرحوضه‌های آن با بهره‌گیری از مدل رقومی ارتفاع و شبکه زهکشی مشخص شدند. سپس ۱۵ ایستگاه هیدرومتری با دوره آماری ۳۳ ساله انتخاب و ضرایب منطقه‌ای جاستین و ایکار بر اساس داده‌های هیدرومتری و ویژگی‌های فیزیوگرافی و اقلیمی ایستگاه‌ها برآورد شدند. جهت دستیابی به روش مناسب محاسبه دبی متوسط سالانه منطقه مورد مطالعه از معیارهای صحت آماری مانند ریشه دوم مربعات خطا، میانگین خطای مطلق، میانگین خطای اریب و ضریب همبستگی استفاده شده است. با توجه به نتایج بدست آمده مقادیر دبی‌های متوسط سالانه برآوردی روش جاستین با مقادیر خطای پیش‌بینی کمتر تطابق بیشتری با منطقه مورد مطالعه دارد. همچنین روش های ایکار، کوتاین در رتبه بعدی قرار دارند. دو روش دپارتمان آبیاری هند و خوزلا به ترتیب با خطای پیش‌بینی خیلی بیشتر دارای اعتبار لازم برای محاسبه دبی متوسط سالانه در این منطقه را ندارند.
کلیدواژه ها
رواناب، حوزه آبخیز، جاستین، ایکار، خوزلا، کوتاین، اترک.
وضعیت: پذیرفته شده