مقایسه کارایی استحصال سنتی آب از رودخانه با روش‌های مهندسی در آرین شهر، رویکردی توصیه محور برای مهندسان و مدیران آب و خاک
کد مقاله : 1011-SCWMSUP
نویسندگان
رضا چمنی *1، سمیه زارع2، نسترن نادری مرنگلو2
1دانشگاه بیرجند
2دانشگاه تربیت مدرس
چکیده مقاله
در ایران به‌دلیل واقع شدن در کمربند خشک جهان و نوسانات اقلیمی، آب به‌عنوان حیاتی‌ترین منبع طبیعی، نقشی بنیادین در توسعه پایدار، امنیت غذایی و تعادل اکولوژیک ایفا می‌کند. براین اساس از گذشته تا عصر حاضر، استحصال رواناب سطحی به صورت سنتی و مهندسی در جوامع مختلف مورد استفاده قرار می‌گرفته است. لذا در این پژوهش سعی شده است اثرات محیط‌زیستی، فنی و اجتماعی روش‌های مهندسی با روش سنتی "سرگاه" در آرین شهر خراسان جنوبی مورد مقایسه قرار گیرد. نتایج این مقایسه حاکی از آن است که این روش سنتی در مقایسه با روش‌های مهندسی، از تنش‌های اجتماعی کم‌تر، گستره اثر بیش‌تر، طبیعت محوربودن، عدم انقطاع هیدرولوژیک و هزینه کم‌تر مطالعاتی و اجرایی برخوردار است. علاوه براین در این روش حق آبه پایین‌دست در بعد محیط‌زیستی و اجتماعی نیز حفظ می‌شود. براین اساس پیشنهاد می‌شود ضمن احیاء این روش و ترویج آن در نسل حاضر، با مدیریت بهتر رودخانه و کنترل حجم برداشت ماسه، کارایی آن را افزایش داد. علاوه براین به نظر می‎رسد ترکیب این روش با برخی از روش‌های مهندسی مانند تثبیت بستر آبراهه می‌تواند استفاده از آن را تداوم بخشد.
کلیدواژه ها
رواناب سطحی، سیلاب دشت، طبیعت‌گرایی، مناطق خشک، مهندسی رودخانه.
وضعیت: پذیرفته شده