تأثیر کربن متخلخل کاه‌وکلش بر فرسایش پاشمانی در شیب‌های مختلف
کد مقاله : 1012-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
سودابه قره‌محمودلی1، سیدحمیدرضا صادقی *2، پدیده‌السادات صادقی1، سمیه زارع1، محبوبه میرزاحسینی1، حبیب الله یونسی1، مهدی همایی1، یحیی پرویزی1، شن نان3، لی لی ا4، فنگ باا ژانگ5
1دانشگاه تربیت مدرس
2استاد دانشگاه تربیت مدرس
3دانشگاه کشاورزی و جنگل شمال غربی
4، دانشگاه جیائو تونگ شانگهای، شانگهای، چین.
5دانشگاه کشاورزی و جنگل شمال غربی چین
چکیده مقاله
فرسایش پاشمانی به‌عنوان اولین مرحله در فرآیند تخریب و فرسایش خاک نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت پایدار اراضی دارد. از طرفی استفاده از راهکارهای نوین در مدیریت فرسایش و مدیریت حجم بالای پسماندهای مختلف ضروری است. از این‌رو، این پژوهش با هدف تبدیل پسماند کاه‌وکلش به زغال‌زیستی متخلخل و بررسی تأثیر آن بر کاهش فرسایش پاشمانی در خاک‌های لسی تحت تأثیر شیب‌های مختلف انجام شده است. بدین منظور، پسماندهای کاه‌وکلش پس از خشک شدن، ابتدا در دمای 400 درجه سانتی‌گراد گرماشکافت اولیه و سپس با فعال‌ساز شیمیایی KOH در دمای 800 درجه سانتی‌گراد به زغال‌زیستی متخلخل تبدیل شدند. به‌منظور بررسی فرسایش پاشمانی نیز از کرت‌هایی با ابعاد 5/0 × 5/0 متر و ناودان‌های پاشمان استفاده شد. کرت‌ها با ترکیب خاک لسی از منطقه مراوه‌تپه استان گلستان تهیه شده و کربن متخلخل با نسبت پنج درصد وزنی پر شدند. آزمایش‌ها در شرایط آزمایشگاهی با سه تکرار و سه شیب (هشت، 15 و 27 درصد) در قالب کرت‌های تیمارشده و شاهد تحت شبیه‌سازی باران انجام شد. نتایج نشان داد استفاده از کربن متخلخل تولید شده از کاه‌وکلش توانسته است میزان فرسایش پاشمانی را نسبت به تیمار شاهد کاهش دهد. به‌طوری که میانگین ناودان‌های پاشمانی راست و چپ در شیب‌های هشت، 15 و 27 درصد کرت‌های تیمارشده نسبت به شاهد به‌ترتیب 81، 50 و 48 درصد به‌طور معنی‌داری کاهش داشته است. براساس یافته‌های این پژوهش، کربن متخلخل تولیدشده از پسماند کاه‌وکلش به‌عنوان یک اصلاح‌کننده زیستی می‌تواند راهکاری کارآمد برای مهار فرسایش پاشمانی در خاک‌های لسی و شیب‌دار باشد. با توجه به ارزش دوگانه این ماده از لحاظ مهار فرسایش و هم‌چنین بازیافت پسماند کشاورزی، توصیه می‌شود از این روش در مدیریت پایدار اراضی با شیب‌های مختلف استفاده شود.
کلیدواژه ها
اراضی شیب‌دار، حفاظت خاک، خاک لسی، زغال‌زیستی مهندسی‌شده
وضعیت: پذیرفته شده