پایش دوره‌ای روند تغییرات زمانی خشکسالی با استفاده از داده‌های ایستگاه سینوپتیک شیراز
کد مقاله : 1014-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
محمدمهدی مقیمی *1، محمدرضا سالارالدینی2
1دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه فسا
2دانشجوی کارشناسی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه فسا
چکیده مقاله
پایش و روندیابی هرچه دقیق‌تر خشکسالی از دیدگاه برنامه ریزی‌های آینده در مدیریت منابع آب در بخش‌ها کشاورزی و منابع طبیعی بسیار حائز اهمیت است. یکی از شاخص‌های قوی در زمینه پایش خشکسالی، شاخص شناسایی خشکسالی (RDI) می‌باشد که در محاسبه آن از پارامترهای تأثیرگذار در وقوع خشکسالی از جمله بارندگی و تبخیر-تعرق استفاده می‌شود. در این تحقیق بعد از محاسبه سری زمانی شاخص خشکسالی RDI در مقیاس هاس زمانی 1، 3 و 12 ماهه (با استفاده از داده‌های ایستگاه سینوپتیک شیراز)، روند یابی تغییرات این سری های زمانی در محیط نرم افزار SPSS با استفاده از آزمون‌های پیرسون و من-کندال انجام شد. در این تحقیق وقتی کل دوره بررسی شد، در هیچیک از مقیاس‌های زمانی مورد مطالعه روند تغییرات معنی‌دار نبود اگرچه در اکثر موارد روند تغییرات کاهشی بود. بررسی دوره های 17 ساله نشان داد که وقتی کل دوره را به دوره های کوچکتر تقسیم می کنیم، در برخی از این دوره‌ها روند تغییرات معنی دار است. در مقیاس زمانی ماهانه و برای دوره 17 ساله سوم، برای ماه های می، نوامبر و دسامبر، روند تغییرات خشکسالی به‌طور معنی دار کاهشی بود. در این دوره در ماه های ژانویه و آوریل هم روند تغییرات، کاهشی بود. با توجه به اینکه این ماه‌ها در دوره رشد محصولات ماه‌های مهمی هستند، می توان از این نتایج جهت مدیریت مصرف منابع آب بهره‌برداری نمود. در مقیاس زمانی 3 ماهه، به جز سه ماهه اول در دوره 17 ساله اول و 17 ساله میانی و همچنین سه ماهه دوم و سوم مربوط به دوره 17 ساله سوم، در بقیه موارد روند تغییرات خشکسالی کاهشی بود.
کلیدواژه ها
روندیابی دوره‌ای خشکسالی، شاخص خشکسالی RDI، تبخیر-تعرق، آزمون من-کندال
وضعیت: پذیرفته شده