| ارزیابی عملکرد سامانه استحصال آب باران پشتبامی (مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان) |
| کد مقاله : 1015-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
بهروز محسنی *1، محمدرضا غریب رضا2، آیدینگ کرنژادی3، سعید شعبانی4، نایت نبر5 1بخش تحقیقات منابعطبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران 2پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 3بخش تحقیقات منابعطبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران 4بخش تحقیقات منابعطبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران. 5محقق گروه علوم خاک و حفاظت منابع، دانشگاه ملی لسوتو. |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش بهصورت کاربردی– میـدانی با هدف ارزیابی عملکرد سامانه استحصال آب باران پشتبامی در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان انجام شد. این سامانه در بازه زمانی اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ در دو بخش تحقیقاتی مرکز اجرا شد و شامل اجزای اصلی سطوح جمعآوری، سیستم انتقال با ناودانها و لولهها، فیلتر پیشتصفیه و مخازن ذخیره با ظرفیتهای ۲۰ و ۷۰ هزار لیتر بود. دادههای جمعآوریشده نشان داد که در نخستین رخداد بارندگی در پایان اسفند ۱۴۰۴، ۱۱ هزار لیتر آب ذخیره شد و طی رخدادهای بارندگی نوروزی ۱۴۰۵، حجم تجمعی ذخیره به 13972 هزار لیتر رسید. تحلیل مقایسهای با برآورد نظری نشان داد که حجم ذخیرهشده با محاسبات مدل استاندارد تطابق نسبی دارد و اختلافات مشاهدهشده ناشی از تلفات اولیه، تبخیر و محدودیت بهرهبرداری بوده است. این یافتهها نشان میدهد که سامانه از همان ابتدای بهرهبرداری قادر به جمعآوری حجم قابلتوجهی آب و تأمین بخشی از نیازهای غیرشرب بوده است. علاوه بر این، بررسی عملکرد اولیه مخازن و سیستم انتقال نشان داد که طراحی فنی سامانه از نظر پایداری و مقاومت ساختاری مناسب است و هیچ نشتی یا اختلال عمدهای مشاهده نشده است. این مطالعه نشان میدهد که اجرای سامانههای استحصال آب باران در مراکز تحقیقاتی و آموزشی، حتی در مراحل اولیه، میتواند به کاهش وابستگی به منابع آب متعارف، بهبود مدیریت منابع آب و ترویج فناوریهای پایدار کمک کند. یافتهها بهویژه برای برنامهریزی بلندمدت، بهینهسازی ظرفیت مخازن و طراحی سیستمهای انتقال و فیلتراسیون ارزشمند هستند. همچنین، این دادهها میتوانند بهعنوان مبنایی برای مطالعات آینده در زمینه پیشبینی عملکرد سامانه، تحلیل کیفیت آب، و ارزیابی اقتصادی مورد استفاده قرار گیرند. در نتیجه، پژوهش حاضر تأکید دارد که استحصال آب باران پشتبامی میتواند راهکاری عملی و پایدار برای مدیریت منابع آب در مناطق با الگوی بارش مشابه گلستان باشد . |
| کلیدواژه ها |
| استحصال آب باران، سطوح پشتبامی، راندمان، مدیریت منابع آب. |
| وضعیت: پذیرفته شده |