رویکرد نوین مبتنی بر سنجش از دور برای ارتقای عملکرد مدل +SWAT در مطالعات ابخیزداری
کد مقاله : 1016-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
زهرا نوری *1، رضا جعفری2
1دانشگاه صنعتی اصفهان ۰۳۱۳۷۷۲۳۳۶۱
2دانشگاه صنعتی اصفهان
چکیده مقاله
شبکه‌های ایستگاهی محدود و داده‌های ناقص باعث می‌شوند مدل +SWAT نتواند تغییرات بارش و دما را به‌درستی در سطح حوزه بازنمایی کند. علاوه بر این، روش‌های برون‌یابی سنتی مانند پلیگون تیسِن در مناطق با ناهمگنی شدید مکانی ممکن است دقت کافی برای شبیه‌سازی فرایندها‌ی هیدرولوژیک حوزه آبخیز را نداشته باشند. پژوهش حاضر به ارائه یک رویکرد نوین برای ارتقای عملکرد مدل هیدرولوژیک SWAT+ در حوزه بالادست سد زاینده‌رود اختصاص دارد. هدف اصلی استخراج بخشی از داده‌ها با استفاده از سنجش از دور و محصولات ماهواره‌ایی و پیش‌فرض به منظور افزایش دقت، جامعیت و به ‌روز بودن داده‌های ورودی مدل در مقایسه با داده‌های ایستگاهی محدود یا ناپیوسته است. در این راستا داده‌های شاخص سطح برگ با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای MODIS (MCD15A2H)استخراج شده است. پس از برش محدوده حوزه آبخیز بالادست سد زاینده‌رود و انجام کنترل کیفی، داده‌ها با استفاده از جداول SQLite به عنوان پایگاه داده وارد مدل شده است. استفاده از SQLite امکان جایگزینی داده‌های پیش‌فرض SWAT+ با داده‌های واقعی حاصل از سنجش از دور را فراهم می‌کند. فرآیند اعتبارسنجی و واسنجی مدل با نرم‌افزار IPEAT+ انجام شده است. سپس شاخص سطح برگ برای هر زیرحوضه تولید و در پایان شاخص سطح برگ شبیه‌سازی‌شده توسط مدل با مقادیر مشاهده‌ای MODIS مقایسه شده است. لازم به ذکر است داده‌های حاصل از سنجنده MODIS به لحاظ مقیاس زمانی و مکانی باید با خروجی مدل کاملا همخوانی داشته باشد. بعد از مقایسه، شاخص‌های RMSE، NSE یا R² برای سنجش دقت نتایج حاصل از مدل استفاده شده است. در این مقاله، چارچوبی برای ادغام داده‌های سنجش از دور با مدل +SWAT در حوزه آبخیز بالادست سد زاینده‌رود تدوین شد. این چارچوب به‌عنوان بخشی از یک پژوهش در حال انجام ارائه شد و اجرای کامل مدل، استخراج بروندادهای هیدرولوژیک و مقایسه کمّی با روش‌های مرسوم، به مراحل بعدی تحقیق موکول شده است.
کلیدواژه ها
سنجش از دور، مدل سازی هیدرولوژیکی، SWAT+، MCD15A2H، شاخص سطح برگ، بالادست سد زاینده رود
وضعیت: پذیرفته شده