| ارزیابی دو روش ذخیره رومیزی و انتقال منحنی تداوم جریان در محاسبه جریان زیست محیطی ایستگاه گرژال |
| کد مقاله : 1020-SCWMSUP (R2) |
| نویسندگان |
|
صلاح الدین زاهدی * بخش پژوهشی حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سنندج، ایران |
| چکیده مقاله |
| بهدلیل ارتباط و تاثیر بخشهای مختلف رودخانه، در برنامهریزیها و اجرای هرنوع سازه روی رودخانه میبایست حقابه و میزان جریان زیست محیطی برای ادامه حیات جوامع و اکوسیستمهای پایین دست نیز در نظر گرفته شود. جریان زیست محیطی یا نیاز آبی زیست محیطی در رودخانهها در واقع بیان کننده میزان جریان مورد نیاز برای حفظ اکوسیستم آبی میباشد. هدف از این مطالعه تعیین روند دبیهای کم آبی در ایستگاه هیدرومتری گرژال به منظور شناخت وضعیت زیست محیطی آن می باشد. در این تحلیل، دادههای اصلاحشده مربوط به سه بازه زمانی (1346-1374، 1374-1396، و کل دوره 1346-1396) با استفاده از دو روش محاسباتی ذخیره رومیزی (DRM) و انتقال منحنی تداوم جریان (FDC Shifting) بررسی شده و با شرایط واقعی جریان مقایسه گردید. روش DRM، که بر اساس نیازهای ذخیرهسازی و تأمین حداقل جریان زیستمحیطی طراحی شده، در بازه 1346-1374 جریان 13.32 متر مکعب بر ثانیه با 26.42% MAR را پیشنهاد میدهد. روش FDC با پیشنهاد جریان 15/20 متر مکعب بر ثانیه در بازه کل و انعطافپذیری در تنظیم درصد MAR، بهعنوان روش مناسب برای ایستگاه گرژال شناسایی میشود. برای مدیریت پایدار جریان زیستمحیطی، پیشنهاد میشود حداقل جریان 17-20 متر مکعب بر ثانیه در تمام فصول سال حفظ شود. همچنین، بررسی دادههای اقلیمی (بارندگی، دما) و کاربری زمین (سدسازی، کشاورزی) برای شناسایی دلایل کاهش جریان و طراحی برنامههای حفاظتی توصیه میشود. |
| کلیدواژه ها |
| رودخانه زاب، نیاز آبی، اکوسیستم های آبی، حقابه زیست محیطی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |