| ارزیابی خشکسالی کشاورزی در استان لرستان |
| کد مقاله : 1023-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
مهران زند *1، مرتضی میری2، محمد رضا کوثری2، باقر قرمز چشمه2 1تهران - کیلومتر 10 جاده مخصوص کرج –جنب پمپ -CNG خیابان شهید عاشری - خیابان شهید شفیعی- 2سازمان تحقیقات کشاورزی |
| چکیده مقاله |
| خشکسالی یکی از پیچیدهترین پدیدههای اقلیمی و در عین حال کمدرکترین مخاطره طبیعی است. هدف این پژوهش بررسی و تعیین اثرات خشکسالی بر زراعت و مراتع در استان لرستان است. برای رسیدن به این هدف ترکیبی از روشهای میدانی، آماری و سنجشازدور استفاده شد. دادههای مورداستفاده شامل: ویژگیهای زراعت دیم و آبی، ویژگیهای منابع آبی مورد استفاده در زراعت آبی، نقشه کاربری اراضی و شاخصهای خشکسالی (هواشناسی و ماهوارهای) میباشد. به منظور بررسی ارتباط شاخص SPI با هر یک از شاخصهای پوشش گیاهی VCI، TCI و VHI، ضریب همبستگی میان شاخصها محاسبه و بررسی شد. بین آنها از طریق رگرسیون خطی تک و چند گانه رابطه برقرار گردید. در رابطه با ارزیابی تأثیر خشکسالی کشاورزی بر زراعت دیم و آبی، نتایج حاکی از آن است که مقادیر شاخص همبستگی بین میزان عملکرد گیاهان دیم و آبی (بهویژه گندم و جو) با مقادیر شاخصهای مختلف خشکسالی طی دوره 1396-1370 ارتباط مثبت و مستقیم وجود داشته است. از نظر زمانی بیشترین مقدار شاخص همبستگی بین میزان عملکرد با مقادیر شاخصهای خشکسالی در مقیاس زمانی یک تا شش ماهه مشاهده میشود و در مقیاسهای زمانی طولانیتر مقدار همبستگی کاهش پیدا میکند. بر اساس نتایج بهدستآمده، در مجموع میتوان گفت که افزایش تنشهای خشکی و حرارتی در سطح استان لرستان سبب کاهش عملکرد و افزایش نیاز آبی محصولات مختلف آبی شده است. در خصوص ارزیابی تأثیر خشکسالی بر مراتع استان لرستان نتایج نشان داد که بیشترین میزان ضریب همبستگی پیرسون در مراتع قشلاقی میان TCI،VCI و VHI با SPI و در ماههای اردیبهشت و خرداد وجود دارد. در مراتع میانبند هر سه شاخص در هر سه دوره خشکسالی روابط معنیدار مناسبی را نشان نداد. در مراتع ییلاقی شاخصهای VCI و VHI روابط خوبی را با SPI ماههای بهمن تا اردیبهشت نشان دادند. |
| کلیدواژه ها |
| بارش، خشکسالی، زراعت آبی، زراعت دیم، مراتع. |
| وضعیت: پذیرفته شده |