تبیین تحلیلی جایگاه ایستگاه‌های تحقیقات آبخوانداری در ساختار اجرایی و قانونی کشور: از پژوهش تا تصمیم‌سازی
کد مقاله : 1031-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
علی شریفی شلمانی *1، پرویز گرشاسبی2، اکبر حسینی رشید2، امیر حسین شریفی شلمانی3
1پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
2پزوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
3ندارم
چکیده مقاله
ایستگاه‌های تحقیقات آبخوانداری به عنوان یکی از مهمترین مراکز تولید داده و دانش کاربردی در زمینه مدیریت منابع آب و خاک کشور، نقش کلیدی در مهار سیلاب‌ها، تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمینی و احیای پوشش گیاهی ایفا می‌کنند. با وجود پیشینه نزدیک به هفت دهه فعالیت این ایستگاه‌ها در ایران، پرسش اساسی آن است که داده‌ها و یافته‌های تحقیقاتی تولیدشده در این مراکز تا چه اندازه در فرآیندهای کلان تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در حوزه مدیریت منابع آب مورد استفاده قرار می‌گیرد و قوانین موضوعه کشور چه جایگاهی برای این ایستگاه‌ها قائل شده‌اند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوای قوانین، به بررسی جایگاه ایستگاه‌های تحقیقات آبخوانداری در قوانین برنامه‌های توسعه، قانون توزیع عادلانه آب و آیین‌نامه‌های اجرایی مرتبط پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که علیرغم تصریح قوانین به اهمیت عملیات آبخیزداری و آبخوانداری به ویژه در قوانین برنامه ششم و هفتم توسعه، الزام مشخص و الزام‌آوری برای بهره‌گیری دستگاه‌های اجرایی از داده‌های تحقیقاتی ایستگاه‌ها در فرآیندهای تصمیم‌سازی وجود ندارد. این خلأ حقوقی موجب شده است که ظرفیت‌های عظیم علمی و عملیاتی این ایستگاه‌ها در عمل بهره‌برداری مطلوب نگردد. در پایان، پیشنهادهای اصلاحی برای گنجاندن الزام استفاده از یافته‌های تحقیقاتی در مواد قانونی و آیین‌نامه‌های اجرایی ارائه شده است.
کلیدواژه ها
ایستگاه‌های تحقیقات آبخوانداری، قوانین برنامه توسعه، مدیریت منابع آب، تصمیم‌سازی، پخش سیلاب
وضعیت: پذیرفته شده