| مروری بر پیامدهای تغییر اقلیم بر فرسایش خاک در حوزههای آبخیز |
| کد مقاله : 1035-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
فریبا احمدی دهرشید *1، امید رحمتی2، مرضیه رضایی3، محمد سجاد قوامی4 1محقق، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان 2استادیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سنندج، ایران 3کارشناس مطالعات هیدرولیک، شرکت مهندسین مشاور جویاب نو، تهران، ایران 4سرباز نخبه، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سنندج، ایران. |
| چکیده مقاله |
| تغییر اقلیم یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی حال حاضر است که اثرات قابل توجهی بر فرآیندهای طبیعی از جمله فرسایش خاک دارد. افزایش احتمالی شدت و تناوب بارشها، تغییر الگوهای دمایی و وقوع رویدادهای حدی اقلیمی، همگی پتانسیل فرسایش آبی و بادی را تشدید کرده و منجر به تخریب کیفیت خاک، کاهش حاصلخیزی، افزایش رسوبگذاری و تشدید سیلابها میگردند. این پدیدهها امنیت غذایی، منابع آب و سلامت اکوسیستمها را به طور جدی به مخاطره میاندازند. در این راستا، این مقاله مروری به بررسی عوامل مؤثر بر فرسایش خاک در حوزههای آبخیز تحت تأثیر تغییر اقلیم و همچنین تجارب موفق مدیریت آن در ایران میپردازد. سپس، راهکارها و استراتژیهای مدیریتی ضروری برای مقابله با این چالشها، شامل راهکارهای مبتنی بر حفاظت از خاک (مانند مدیریت پایدار اراضی کشاورزی و احیاء پوشش گیاهی)، راهکارهای مهندسی (مانند سازههای کنترل فرسایش) و راهکارهای مدیریتی و سیاستی (مانند تقویت پایش و آموزش جوامع محلی) به تفصیل ارائه شدهاند. چشمانداز کلی این مقاله بر ضرورت اتخاذ رویکردهای پایدار و مبتنی بر مدیریت جامع آب و خاک برای مقابله با چالشهای ناشی از تغییر اقلیم تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| تغییر اقلیم، حوزه آبخیز، سازگاری اقلیمی، فرسایش خاک، مدیریت پایدار |
| وضعیت: پذیرفته شده |