| تبیین تحلیلی تجارب موفق در آبگیری و تزریق و ارزش اقتصادی ایستگاههای تحقیقات آبخوانداری ایران |
| کد مقاله : 1042-SCWMSUP (R5) |
| نویسندگان |
|
علی شریفی شلمانی *1، پرویز آبخیزداری2، کوروش شیرانی2، خیرالله نوروزی2 1پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری 2پزوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری |
| چکیده مقاله |
| ایستگاههای تحقیقات آبخوانداری ایران با نزدیک به هفت دهه فعالیت مستمر، بهعنوان یکی از مهمترین زیرساختهای علمی-اجرایی در حوزه مدیریت منابع آب و خاک کشور شناخته میشوند. این ایستگاهها با بهرهگیری از فناوری پخش سیلاب، ضمن کنترل روانابهای سطحی و کاهش خسارات سیل، نقش مؤثری در تغذیه مصنوعی آبخوانها و احیای پوشش گیاهی ایفا کردهاند. پژوهش حاضر با هدف تبیین تحلیلی تجارب موفق آبگیری و تزریق در این ایستگاهها و ارزشگذاری اقتصادی آنها، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مقالات علمی، گزارشهای پژوهشی و اسناد سازمانی تدوین شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که ایستگاههایی نظیر گربایگان (فسا)، جاجرم (خراسان شمالی)، دهلران (ایلام)، کاشمر (خراسان رضوی) و موسیان (دهلران) با موفقیت قابلتوجهی در جذب و تزریق حجم بالایی از سیلاب به سفرههای آب زیرزمینی همراه بودهاند. ارزشگذاری اقتصادی این طرحها با استفاده از شاخصهایی نظیر نسبت فایده به هزینه (B/C)، ارزش خالص فعلی (NPV) و نرخ بازگشت سرمایه (ROR)، نشاندهنده توجیهپذیری اقتصادی بالای این پروژههاست. نسبت فایده به هزینه در ایستگاههای مورد مطالعه بین ۱/۷۴ تا ۸/۲۰ و نرخ بازگشت سرمایه در برخی موارد تا ۵۵ درصد برآورد شده است. در نهایت، این مقاله نشان میدهد که ایستگاههای تحقیقات آبخوانداری نهتنها از منظر فنی و زیستمحیطی، بلکه از نظر اقتصادی نیز سرمایهگذاریهایی کاملاً سودآور و ضروری برای مدیریت پایدار منابع آب کشور محسوب میشوند |
| کلیدواژه ها |
| ایستگاههای تحقیقات آبخوانداری، پخش سیلاب، تغذیه مصنوعی، ارزش اقتصادی، نسبت فایده به هزینه، NPV |
| وضعیت: پذیرفته شده |