تاثیر گیاهان مقاوم به خشکی در کاهش فرسایش خاک در نواحی خشک (مطالعه موردی: شمال سیستان، منطقه چشمکه)
کد مقاله : 1048-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
منصور جهان تیغ *1، معین جهان تیغ2، رضا بیات3
1عصو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی سیستان
2استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان
3پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
چکیده مقاله
برای اجرای این پژوهش طی عملیات میدانی وضعیت پوشش گیاهی منطقه چشمکه واقع در شمال سیستان مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور با شناسایی و جمع‌آوری گونه‌های گیاهی غالب وضعیت فرسایش سطح زمین و ارتباط آن با پوشش گیاهی و نوع گونه‌ها تعیین شد‎.‎ برای اندازه‌گیری وضعیت پوشش گیاهی با استفاده از روش ترانسکت‌ و پلات‌گذاری شاخص پوشش گیاهی (درصد تاج پوشش، خاک لخت، سنگ و سنگریزه و لاشبرگ) در هر تیپ گیاهی اندازه‌‌گیری شد. همچنین با استفاده از روش اختلاف ارتفاع میزان خاک تثبیت شده در زیر هر تاج پوشش نسبت به خاک ‏اطراف و برآورد حجم خاک جهت تعیین اثر پوشش گیاهی بر میزان فرسایش در واحد سطح برآورد شد. نتایج نشان داد که متوسط تاج پوشش پوشش گیاهی این محدوده پژوهشی برابر با 7/9 درصد است. به‌طوری‌که کمترین و بیشترین پوشش به ترتیب برابر با 6 و 17 درصد می‌باشد. تراکم گونه‌های گیاهی در این محدوده ثرابر 9/1 بوده است. براساس اندازه‌گیری‌های میدانی هر گیاه گز بطور متوسط در این محدوده 5/2 متر مربع خاک را تثبیت نموده است. ارتفاع خاک در پشت هر درختچه گز بطور متوسط 7/36 سانتی‌متر است که بر این اساس حجم خاک ترسیب شده به ازای هر درختچه گز به‌طور متوسط برابر با 9/0 متر مکعب می‌باشد. نتیجه‌گیری می‌شود در صورتی که شرایط رطوبتی مناسبی در منطقه فراهم شود، این گونه‌ها به آسانی در منطقه استقرار می‌یابند که این خود نقش به‌سزایی در بهبود شرایط زیست محیطی و کاهش فرسایش خاک منطقه دارد.
کلیدواژه ها
پوشش گیاهی، تاج پوشش، شرایط زیست محیطی و میزان فرسایش.
وضعیت: پذیرفته شده