تحلیل اثرات تغییر اقلیم بر بارش و دما در بالادست سد کرخه
کد مقاله : 1050-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
رضا دهقانی *1، رضا چمن پیرا2، الهام داودی3
1دکترای علوم ومهندسی آب، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران
2استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران
3دکترای علوم ومهندسی آبخیزداری، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران
چکیده مقاله
تغییرات اقلیمی یکی از چالش‌های اساسی مدیریت منابع آب در مناطق نیمه‌خشک محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و پیش‌بینی تغییرات اقلیمی در ایستگاه جلوگیر، روند تغییرات بارش و دما (بیشینه و کمینه) را با استفاده از خروجی‌های مدل گردش عمومی CanESM2.0 در دو دوره تاریخی (۲۰۰۲-۲۰۲۲) و آتی (2043-2023) تحت سناریوهای SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 تحلیل کرده است. در این راستا، ابتدا توانایی مدل LARS-WG در ریزمقیاس‌نمایی و شبیه‌سازی داده‌های اقلیمی با استفاده از آزمون‌های آماری صحت‌سنجی شد. نتایج نشان داد که این مدل ضمن برخورداری از همبستگی بسیار بالا با داده‌های مشاهداتی(960/0>R2) ، در شبیه‌سازی دما عملکرد دقیق‌تری نسبت به بارش دارد RMSE) دما حدود 20/0 و بارش 42/0). تحلیل سناریوهای آینده نشان‌دهنده روندی نگران‌کننده است؛ به‌طوری‌که تحت سناریوی بدبینانه (SSP5-8.5)، میانگین دمای بیشینه ماهانه تا بیش از ۴۲ درجه سلسیوس افزایش یافته و هم‌زمان بارش‌های ماهانه با کاهش محسوسی مواجه خواهند شد. این هم‌افزایی میان افزایش دما و کاهش بارش، پتانسیل تشدید تنش‌های آبی و افزایش آسیب‌پذیری اکوسیستم‌های کشاورزی منطقه را در دهه‌های آتی به‌شدت افزایش می‌دهد. یافته‌های این مطالعه بر لزوم بازنگری در راهبردهای مدیریت منابع آب و اتخاذ سیاست‌های سازگارانه با تغییرات اقلیمی تأکید داشته و ضرورت بهره‌گیری از مدل‌های هیدرولوژیکی پیشرفته‌تر برای برنامه‌ریزی‌های آتی را برجسته می‌سازد.
کلیدواژه ها
ایستگاه جلوگیر، تغییرات اقلیمی، ریز مقیاس نمایی، سناریو SSP
وضعیت: پذیرفته شده