استفاده از الگوریتم یادگیری ماشین بیشینه آنتروپی در ارزیابی حساسیت‌پذیری فرسایش خندقی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز بازفت، استان چهارمحال و بختیاری)
کد مقاله : 1060-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
ابراهیم کریمی سنگچینی *1، صالح یوسفی2، سارا مردانیان3، سیدحسین آرامی4، سیدنعیم امامی5
1استادیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران
2اســتادیار پژوهشــی، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی چهار محال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
3محقق پژوهشــی، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی چهار محال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
4استادیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.
5دانشیار پژوهشــی، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی چهار محال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
چکیده مقاله
هدف از مطالعه، پهنه‌بندی خطر وقوع فرسایش خندقی با استفاده از الگوریتم بیشینه آنتروپی(ME) و مقایسه کارایی این مدل‌ در مکان‌یابی حساسیت وقوع فرسایش خندقی در حوزه بازفت، استان چهارمحال و بختیاری است. برای این منظور، لایه نقشه پراکنش فرسایش خندق‌های منطقه شامل 128مورد فرسایش خندقی به صورت پهنه‌ای تهیه و به دو دسته برای آموزش مدل (70 درصد) و اعتبارسنجی مدل (30 درصد) به‌صورت تصادفی تقسیم شدند. همچنین، 15 عامل موثر بر وقوع فرسایش خندقی در حوزه مورد بررسی با توجه به‌مرور منابع انتخاب و مهمترین عوامل موثر باتوجه به مقدار کاپای حاصل از مدل استخراج شد. سپس نقشه خطر فرسایش خندقی بر اساس روش ماشین بیشینه آنتروپی(ME) تهیه شد. در ادامه به منظور ارزیابی صحت مدل‌سازی و مقایسه کارایی مدل‌ از شاخص مساحت زیر منحنی تشخیص عملکرد نسبی(ROC) استفاده گردید. بر اساس نتایج نمودار حداکثر احتمال ، شاخص‌های NDVI، بارش، ارتفاع و تراکم زهکشی به ترتیب مهم‌ترین پارامترهای تأثیرگذار بر وقوع فرسایش خندقی در حوزه هستند. سطح زیر منحنی(AUC) بر اساس منحنی تشخیص عملکرد نسبی، نشان‌دهنده دقت خوب (93/0=AUC) در مرحله اعتبار سنجی هست. بر اساس نتایج مدل حداکثر آنتروپی، حدود 17 درصد از حوزه آبخیز کرگانه در کلاس خطر زیاد و خیلی زیاد وقوع فرسایش خندقی قرارگرفته است. براساس نتایج این تحقیق، الگوریتم بیشینه آنتروپی نتایج کاربردی‌ را به منظور پهنه‌بندی وقوع خطر فرسایش خندقی در حوزه آبخیز کرگانه ارائه می‌دهد؛ به طوری که با تطبیق نتایج بدست آمده با شرایط واقعی موجود، تطبیق بسیار بالای بین نتایج نقشه پهنه‌بندی خطر فرسایش خندقی با استفاده از این مدل و شواهد واقعی موجود در منطقه موردمطالعه وجود دارد.
کلیدواژه ها
بیشینه آنتروپی، فرسایش خندقی، شاخص ROC، حوزه آبخیز بازفت
وضعیت: پذیرفته شده