نقش قرق بر ذخیره کربن آلی و پایداری خاکدانه‌ها در مقایسه با چرای متداول در مراتع استان کرمانشاه
کد مقاله : 1061-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
محمد قیطوری *1، مسیب حشمتی2
1دانشیار پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تات
2بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
چکیده مقاله
مدیریت نامناسب اراضی و تشدید بهره برداری از منابع سرزمین یکی از عوامل افزایش گازهای گلخانه ای و گرمایش جهانی است، به همین دلیل اصلاح مدیریت بهره برداری از اراضی منابع طبیعی ضروری است. این پژوهش در مراتع استان کرمانشاه با هدف بررسی تاثیر چرای متداول دام بر ماده آلی خاک و اندازه خاکدانه ها انجام شد. نمونه های خاک از لایه 0 تا 20 سانتی متر برداشته شد و بافت خاک، آهک کل، اسیدیته، هدایت الکتریکی و کربن آلی خاک تعیین گردید. توزیع اندازه خاکدانه ها به روش الک تر در پنج گروه کوچکتر از 050/0، 050/0- 250/0، 250/0 - 1، 1- 2 و 2- 5 میلی‌متر انجام شد. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که کاهش کربن آلی و باروری خاک در مرتع تحت چرای متدال (شدید) دام منجر به افزایش خاکدانه های کوچک شده است. به طوری که فراوانی خاکدانه ها خیلی درشت (2-5 میلی متر) در خاک مرتع حفاظت شده 81/30 درصد و در مرتع تحت چرای متداول 67/13 درصد است. که این امر بواسطه تردد زیاد دام، حالت پودر شدن خاک سطحی متعاقبأ کاهش نفوذ آب در خاک، افزایش رواناب و کند شدن توسعه ریشه در خاک است. پیامد این رویدادها در طول زمان کاهش تولید بیومس گیاهی و میزان ترسیب کربن نسبت به مرتع حفاظت شده است. بنابراین فراوانی خاکدانه کوچک تحت تاثیر چرای متداول دام افزایش می یابد و این افزایش معنی‌دار خاکدانه‌های کوچک شرایط را برای آسیب پذیری بیشتر در مقابل فرسایش فراهم می کند.
کلیدواژه ها
چرای متداول؛ ترسیب کربن؛ خاکدانه ها؛ ماده آلی
وضعیت: پذیرفته شده