| بررسی کارآمدی مدلهای هیدرولوژیک در شبیهسازی رواناب مناطق خشک |
| کد مقاله : 1063-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
عبدالرسول شفیعی دستجردی *1، مهدی هاشمی1، زهرا جابرالانصار1، الهه میرزاعلیان دستجردی2 1مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان 2آموزش و پرورش استان اصفهان |
| چکیده مقاله |
| شبیهسازی رواناب در مناطق خشک و نیمهخشک به دلیل ویژگیهای خاص اقلیمی مانند بارندگیهای سیلآسا، تبخیر و تعرق بالا و توزیع ناهمگن مکانی-زمانی بارش، با چالشهای متعددی روبروست. این پژوهش با رویکرد مروری نظاممند و با بهرهگیری از پروتکل PRISMA به بررسی و مقایسه کارآمدی مدلهای برجسته هیدرولوژیک شامل SWAT، SWAT+، HEC-HMS، MIKE SHE و VIC در شبیهسازی رواناب مناطق خشک میپردازد. مدل SWAT برای شبیهسازی پیوسته و بلندمدت در حوضههای بزرگ عملکرد مطلوبی دارد. مطالعات ملی در ایران بر روی ۵۷۶ حوضه نشان داده که این مدل شاخصهای کارایی NSE بین ۰.۵۰ تا ۰.۸۸ و KGE بین ۰.۵۱ تا ۰.۹۰ ارائه میدهد. مدل HEC-HMS برای شبیهسازی رویدادهای سیلابی و شرایط کمداده مناسبتر است. تحلیل عدم قطعیت با روش SUFI-2 نشان میدهد که عدم قطعیت پارامترهای شماره منحنی و ظرفیت آب قابل استفاده خاک میتواند دقت پیشبینی را تا ۲۰ درصد تحت تأثیر قرار دهد. تحت سناریوهای تغییر اقلیم RCP4.5 و RCP8.5، رواناب سالانه در حوضههای خشک ایران بین ۱۵ تا ۳۵ درصد کاهش خواهد یافت. رویکردهای ترکیبی که مدلهای فیزیکبنیان را با الگوریتمهای یادگیری ماشین تلفیق میکنند، بهبود ۲۶ درصدی در دقت پیشبینی نشان دادهاند. انتخاب مدل مناسب به هدف مطالعه، در دسترس بودن دادهها و توجه به عدم قطعیتها بستگی دارد. |
| کلیدواژه ها |
| مدلهای هیدرولوژیک، شبیهسازی، رواناب، مناطق خشک و نیمهخشک، تحلیل عدم قطعیت |
| وضعیت: پذیرفته شده |