| بررسی علل ایجاد فرسایش خندقی با تاکید بر ویژگیهای خاکشناسی و راههای کنترل آن (مطالعه موردی: شهرستان درهشهر) |
| کد مقاله : 1066-SCWMSUP (R2) |
| نویسندگان |
|
کورش کمالی *1، پرویز گرایی2، نصرتا... لایقی3 1استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان 2مسئول اداره مهندسی و مطالعات اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، ایلام، ایران 3مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور آرمان گستر آتیه |
| چکیده مقاله |
| فرسایش آبکندی یکی از مخربترین و پیچیدهترین نوع فرسایش آبی است. این مطالعه با هدف بررسی علل ایجاد فرسایش خندقی از دیدگاه خاکشناسی و راهکارهای جلوگیری از گسترش آن در حوزه آبخیز چشمهشیرین با مساحت 350 کیلومترمربع در شهرستانهای درهشهر و بدره انجام شده است. بررسی میزان فرسایشپذیری خاکهای این حوزه نشان داد که حدود ضریب فرسایشپذیری (K) در اراضی این حوزه ﺁبخیز بین 17/0 تا 54/0 است. عدد فرسایشپذیری خاک در پروفیل حفر شده در محدوده گسترش گالی (D19) برابر 54/0 K=، بافت خاک آن لومی سیلتی، میزان لای 56 درصد و میزان شن خیلیریز آن 2/15 درصد است. با توجه به شرایط زمینشناسی، خاکشناسی، پوشش گیاهی و تغییر کاربری اراضی در منطقه مورد بررسی، وضعیت فرسایش به نحوی است که فرسایش خاک از نوع بحرانی است و لازم است تدابیر لازم جهت جلوگیری و کنترل آن اندیشیده شود. لازم است با اصلاح کاربری اراضی، کنترل فرسایش، تقویت و احیای پوشش مرتعی و جنگلی، جلوگیری از قطع کنترل نشده درختان جنگلی، اجرای انواع عملیات اصلاحی و احیایی، اعمال مدیریت جامع، هماهنگ و یکپارچه در منطقه متناسب با قابلیت آنها و تقویت پوشش گیاهی پایدار در اراضی شیبدار، ایجاد تعادل دام در مراتع و احیاء پوشش مرتعی مقاوم و سازگار با منطقه نسبت به رفع این محدودیتها اقدام نمود. همچنین لازم است در اراضی تحت کشت دیم شخم حفاظتی بهعمل آید. دامهای منطقه تعدیل و در صورت امکان بخشهایی از منطقه قرق و از ورود دام در این مناطق جلوگیری شود. برای کنترل آبکندهای حوزه آبخیز چشمهشیرین (بدره و درهشهر) نیز پیشنهاد میشود با بهرهگیری و کاربست شیوههای مختلف فعالیتهای ترویجی، ضریب نفوذ دانش بهرهبردارانِ این حوزه آبخیز در کنترل گالی و جلوگیری از گسترش آنها افزایش یابد.تثبیت بیولوژیکی آبراهه اصلی، پایدارسازی حاشیه و دیوارههای آبکند و پایدارسازی پیشانی آبکندها نیز مورد توجه قرار گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| آبکند، فرسایش آبی، خصوصیات خاک، ایلام، فرسایشپذیری خاک |
| وضعیت: پذیرفته شده |