| نقش اقدامات زیستی بر کنترل اجزا رسوب با استفاده از مدل خدمات بومسازگان Invest در آبخیز افین خراسان جنوبی |
| کد مقاله : 1070-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
رضا چمنی *1، نگین رشیدی2، حلیمه جلورو3 1دانشگاه بیرجند 2دانشگاه تربیت مدرس تهران 3دانشگاه تربیت مدرس |
| چکیده مقاله |
| پوشش گیاهی از نقش بی بدیلی در مدیریت سطح خاک و کنترل فرسایش در بلند مدت برخوردار است. براین اساس انجام اقدامات زیستی آبخیزداری جز لاینفک برنامههای مدیریتی برای مبارزه با فرسایش و کاهش هدررفت خاک است. لذا در این پژوهش اثر اقدامات آبخیزداری بر اجزا فرسایش و تغییرات آن در آبخیز افین مورد ارزیابی قرار گرفته است. براین اساس در ابتدا بیشترین سال دارای بارندگی در بازه زمانی 1386 تا 1402 تعیین شد. سپس میزان شاخص NDVI همان سال به عنوان بیشینه استقرار پوشش گیاهی به عنوان اثر اقدات زیستی بر پوشش گیاهی سطح آبخیز تعیین شد. در ادامه میزان فرسایش در سال 1402 با و بدون اجرای اقدامات زیستی آبخیزداری با مدل Invest شبیه سازی و مقایسه شد. نتایج پژوهش حاکی از آناست که سال 1386 بیشترین بارش در آبخیز افین رخ داده است و شاخص NDVI همان سال به عنوان نقش اقدامات زیستی در نظرگرفته شد. همچنین میزان تغییر اجزا فرسایش و رسوب حاکی از آن است که شاخصهای هدررفت خاک، رسوب خروجی و رسوب ته نشین شده به ترتیب از 23/4 تا 04/5، 38/9 تا 53/13 و 10/4 تا 95/4 درصد بعد از اجرای اقدامات زیستی آبخیزداری کاهش یافته است. همانطور که نتایج نشان داد اقدامات زیستی میتواند نقش موثری بر مدیریت خاک و کنترل و پایداری خاک داشته باشد. |
| کلیدواژه ها |
| آبخیزداری، فرسایش و رسوب، مدیریت زیستی، مدیریت خاک |
| وضعیت: پذیرفته شده |