جنگلکاری در چارچوب مدیریت یکپارچه حوضه آبخیز: چالش‌ها و راهکارها
کد مقاله : 1071-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
اکرم احمدی *1، نرگس کاردگر2، محمد ججوزاده2، وجیهه قندهاری2، سپیده زوار2، اعظم میرکریمی2
1استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
2خیابان شهید بهشتی روبروی سازش. مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی. بخش منابع طبیعی
چکیده مقاله
جنگلکاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای احیای اکوسیستم‌های تخریب‌شده، نقش اساسی در بهبود پایداری سرزمین، کنترل فرسایش و افزایش تاب‌آوری اکولوژیک ایفا می‌کند و به‌ویژه در مناطق حساس و آسیب‌پذیر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با این حال، موفقیت طرح‌های جنگلکاری وابستگی مستقیم به شرایط هیدرولوژیک، خاک‌شناسی و اقلیمی حوضه آبخیز دارد و نادیده گرفتن این عوامل می‌تواند اثربخشی این طرح‌ها را کاهش دهد. مدیریت یکپارچه حوضه آبخیز رویکردی است که با درنظر گرفتن تعاملات متقابل بین آب، خاک، پوشش گیاهی و فعالیت‌های انسانی، زمینه را برای اجرای پایدار و بلندمدت جنگلکاری فراهم می‌سازد. این مقاله با رویکرد تحلیلی به بررسی نقش مدیریت یکپارچه آبخیز در موفقیت جنگلکاری‌ها، چالش‌های موجود در این حوزه و راهکارهای ارتقای هم‌افزایی بین این دو نظام مدیریتی می‌پردازد. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که اجرای عملیات آبخیزداری پیش از استقرار جنگلکاری، به‌طور معناداری موجب افزایش بقا و رشد نهال‌ها، کاهش تلفات ناشی از خشکسالی و سیلاب و بهبود شاخص‌های پایداری اکوسیستم می‌شود.
کلیدواژه ها
مدیریت یکپارچه حوضه آبخیز، آبخیزداری، فرسایش خاک، پایداری اکولوژیک
وضعیت: پذیرفته شده