مدلسازی عددی آبخوان و تحلیل همبستگی بین تغذیه مصنوعی و تغییرات هیدروگراف پیزومتری (مطالعه موردی: سامانه پخش سیلاب قوشه دامغان)
کد مقاله : 1079-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
ابراهیم یوسفی مبرهن *1، کاظم صابر چناری2، حبیب کریمی پور3
1اســتادیار پژوهشی، بخش حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشــاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران،
2پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
3محقق بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران
چکیده مقاله
وقوع خشکسالی‌های متوالی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، دشت دامغان را به یکی از دشت‌های بحرانی کشور تبدیل کرده است. پروژه پخش سیلاب قوشه دامغان به‌منظور جلوگیری از خسارت سیل و تغذیه مصنوعی آبخوان، از سال ۱۳۷۶ در سطح ۵۰۰ هکتار به بهره‌برداری رسیده است. در این تحقیق، شبیه‌سازی آبخوان دامغان تحت تأثیر این طرح در مساحت ۱۰۲ کیلومترمربع در حالت پایدار و ناپایدار با استفاده از مدل GMS و کد MODFLOW (روش تفاضل محدود) انجام شد. هدف اصلی، شبیه‌سازی شرایط طبیعی آبخوان و تأثیر ایستگاه پخش سیلاب از مهر ۱۳۸۹ تا اسفند ۱۴۰۰ (۱۳۸ ماه) بود. بررسی هیدروگراف واحد دشت (۱۳۷۳-۱۴۰۳) نشان‌دهنده افت متوسط سالانه ۰٫۴۷ متر و قرارگیری دشت در وضعیت بحرانی است. با استفاده از داده‌های ۵۱ حلقه چاه مشاهده‌ای، پارامترهای هدایت هیدرولیکی (در حالت پایدار) و ضریب ذخیره (در حالت ناپایدار) بهینه‌سازی شدند. نتایج مدل‌سازی با خطای نسبی NRMSE برابر ۶ درصد، حاکی از عملکرد مطلوب مدل است. بررسی پیزومترهای مجاور طرح در سال‌ ۱۴۰۴ بیانگر افت ۲۳ سانتی‌متر در منطقه تحت تأثیر، در مقایسه با افت ۴۷ سانتی‌متری کل دشت است که نشان‌دهنده تأثیر مثبت و موضعی تغذیه مصنوعی می‌باشد.
کلیدواژه ها
تغذیه مصنوعی، آبخوان، پخش سیلاب، MODFLOW، GMS، دشت دامغان
وضعیت: پذیرفته شده