| تغییر اقلیم، آبخوانداری و نظام کشت برنج در گیلان |
| کد مقاله : 1085-SCWMSUP (R2) |
| نویسندگان |
|
سعید مهرجو * سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی |
| چکیده مقاله |
| برنج به عنوان کالایی راهبردی، نقشی محوری در اقتصاد و فرهنگ استان گیلان دارد. تککشتی بودن نظام کشاورزی و تغییرات اقلیمی، پایداری کشت برنج را به طور جدی تهدید میکند. این مطالعه با بهرهگیری از مرور نظاممند و تحلیل دادههای تاریخی (۱۴۰۲-۱۳۸۲) به بررسی این اثرات پرداخته است. نتایج نشان میدهد که افزایش دما، دگرگونی الگوی بارش، افزایش رویدادهای حدی (همچون خشکسالی، سیل و امواج گرمایی) و کاهش تراز آب دریای خزر، چالشهایی از قبیل گسترش آفات و بیماریها، کاهش کمی و کیفی محصول و تنش ناشی از شوری و گرمازدگی ایجاد کردهاند. افزایش معنادار دما و تعدد روزهای گرم، اصلیترین عوامل کاهش عملکرد برنج محسوب میشوند. راهبردهای سازگاری پیشنهادی شامل کشت ارقام متحمل به گرما و خشکی، مدیریت یکپارچه منابع آب و توسعه بیمه محصولات کشاورزی است. تجارب موفق آبخیزداری-آبخوانداری نشان داده است که رویکردهای مشارکتی و احیای سامانههای طبیعی نگهداشت آب، تابآوری در برابر خشکسالی و سیل را افزایش میدهد. بدون سازگاری به موقع و مبتنی بر شواهد علمی، تغییر اقلیم امنیت غذایی منطقه را به شدت تضعیف خواهد کرد. |
| کلیدواژه ها |
| تغییر اقلیم، کشت برنج، سازگاری، آبخیزداری، استان گیلان |
| وضعیت: پذیرفته شده |