| بررسی فراوانی و توزیع زمانی سیلگیری و تغذیه طی بلندمدت در عرصههای پخش سیلاب بر آبخوان کشور |
| کد مقاله : 1091-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
زهرا شیخ *1، کورش شیرانی2 1کارشناس محقق پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری 2دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری |
| چکیده مقاله |
| آگاهی از پیامدهای تغییرات اقلیمی، بحران کمبود شدید منابع آبی و همچنین افزایش رو به رشد تقاضای آب، سبب تغییر نگرش برنامهریزان و سیاستگزاران از مواجه با سیلاب به مدیریت و همزیستی سیلاب و بهرهبرداری حداکثری از آن شده است. آبخوانداری مبتنی بر پخش سیلاب، بهعنوان راهبردی ایرانی بر پایه دانش بومی و روشهای علمی نوآورانه، پتانسیل بالایی برای تقویت ذخایر زیرزمینی دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی فراوانی و الگوهای زمانی آبگیری و تغذیه سفرههای آب زیرزمینی در عرصههای پخش سیلاب بر آبخوان کشور است. ارزیابیها بر روی بانک دادههای میدانی بلندمدت شامل بیش از 1800 رخداد سیلاب در عرصه اجرایی تقریباً 35000 هکتاری انجام شده است. برای این منظور، زمان وقوع و مقادیر کمّی متناظر رویدادهای سیلگیری و تغذیه آبخوانها، استخراج و الگوهای موجود شناسایی گردید. تحلیل فراوانیها نشان داد، ماههای فروردین و اردیبهشت بهترتیب با 25 و 16 درصد بیشترین فراوانی وقوع و ماههای مهر و شهریور بهترتیب با 0.8 و 1.3 درصد کمترین فراوانی وقوع رویدادهای سیلگیری و تغذیه آبخوان را تجربه کردهاند. بررسی مقادیر کمّی این رخدادها نیز نشان داد، فصل زمستان بهترتیب با سهم 52 و 39 درصدی از کل احجام سیلگیری و تغذیه، بالاترین عملکرد را داشته است. شناسایی دقیق الگوهای زمانی و فراوانی رخدادهای آبگیری و تغذیه عرصههای پخش سیلاب، امکان مدیریت، برنامهریزی و بهرهبرداری حداکثری از منابع آبی را برای بهرهبرداران و سیاستگزاران فراهم مینماید. |
| کلیدواژه ها |
| پخش سیلاب، آبخوان، توزیع زمانی، فراوانی، بحران آب |
| وضعیت: پذیرفته شده |