| مروری بر کارایی پخش سیلاب در تغذیه مصنوعی آبخوانها و کنترل سیلاب در مناطق خشک و نیمهخشک ایران |
| کد مقاله : 1092-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
قباد رستمی زاد * ستادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران |
| چکیده مقاله |
| بحران کمبود آب و وقوع سیلابهای ویرانگر، مدیریت پایدار منابع آب را به یکی از چالشهای اساسی مناطق خشک و نیمهخشک ایران تبدیل کرده است. پخش سیلاب بهعنوان روشی کارآمد و کمهزینه برای تغذیه مصنوعی آبخوانها و مهار سیلاب، طی پنج دهه اخیر در ایران مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله مروری با هدف بررسی و تحلیل یافتههای پژوهشی مرتبط با کارایی سامانههای پخش سیلاب در ایران تدوین شده است. بر اساس مرور منابع، ایستگاههای پخش سیلاب در ایران توانستهاند حجم قابل توجهی آب را به سفرههای آب زیرزمینی تزریق کنند. مهمترین عوامل مؤثر در موفقیت این طرحها شامل تعداد دفعات آبگیری در سال، نفوذپذیری سطحی عرصه و عمق آب زیرزمینی هستند. پخش سیلاب ضمن کنترل سیلابهای مخرب، موجب احیای پوشش گیاهی، بهبود کیفیت آب زیرزمینی در محدوده تحت تأثیر و افزایش ذخیره کربن آلی خاک میشود. با این حال، کاهش تدریجی نفوذپذیری در اثر رسوبگذاری و برداشت بیرویه از آبخوان، چالشهای اصلی این سیستمها هستند. به طور کلی، پخش سیلاب راهبردی مؤثر در افزایش امنیت آبی و توسعه پایدار مناطق خشک و نیمهخشک است، مشروط بر آنکه مدیریت توأمان تغذیه و برداشت صورت گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| پخش سیلاب، تغذیه مصنوعی، آبخوان، کنترل سیلاب، مناطق خشک، ایران |
| وضعیت: پذیرفته شده |