پیش‌نگری دمای حداقل و حداکثر حوزه‌آبخیز چسب در استان زنجان تا افق ۲۱۰۰ تحت سناریوی SSP5-8.5
کد مقاله : 1102-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
قباد رستمی زاد *
ستادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران
چکیده مقاله
تغییرات اقلیمی به‌عنوان یک چالش جهانی، فرآیندهای هیدرولوژیکی و ژئومورفولوژیکی را در مناطق نیمه‌خشک نظیر ایران تشدید می‌کند. این پژوهش در حوزه آبخیز چسب در استان زنجان، تغییرات دمایی تحت سناریو SSP5-8.5 (بدبینانه) بر اساس گزارش ششم IPCC را مورد بررسی قرار می‌دهد. داده‌های اقلیمی مدل CanESM5 با استفاده از مدل آماری SDSM ریزمقیاس‌نمایی شد. میانگین سالانه دمای حداقل در ایستگاه زنجان طی دوره پایه (۱۹۷۹-۲۰۱۴) برابر 19/4 درجه سانتی‌گراد بوده و این مقدار در دوره‌های آتی ۲۰۲۰-۲۰۴۹، ۲۰۵۰-۲۰۷۹ و ۲۰۸۰-۲۱۰۰ تحت سناریوی بدبینانه SSP5-8.5 به ترتیب 10/2، 3/4 و 12/6 درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد که نشان‌دهنده روند گرمایش تدریجی و شتاب‌دار است. افزایش میانگین سالانه دمای حداکثر از 03/18 درجه در دوره پایه به ترتیب به میزان 03/3، 08/6 و 85/8 درجه در دوره‌های آتی است که در ماه ژانویه بیشترین افزایش مطلق (از 85/2 به 41/9 درجه) و در ماه‌های تابستانی مانند ژوئیه و آگوست مقادیر مطلق دما به بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد، بنابراین خطر گرمای شدید و تنش حرارتی در دهه‌های پایانی قرن به حداکثر خود خواهد رسید. بر این اساس، به‌کارگیری سیاست‌های سازگاری مانند مدیریت پوشش گیاهی، حفاظت جامع حوزه‌های آبخیز و برنامه‌ریزی کاربری اراضی پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
تغییرات اقلیم، گزارش ششم، حداقل دما، حداکثر دما، حوزه آبخیز چسب
وضعیت: پذیرفته شده