| کاربرد دادههای بازتحلیل و سنجشازدور در پایش تبخیر-تعرق در حوزههای آبخیز: مطالعه موردی استان فارس |
| کد مقاله : 1105-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
زهرا محمدی، شهره دیداری * بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران |
| چکیده مقاله |
| تبخیر-تعرق یکی از مؤلفههای کلیدی تراز آبی در مقیاس حوزههای آبخیز است که نقش مهمی در مدیریت منابع آب، پایش خشکسالی، برنامهریزی بهرهبرداری از آب و افزایش تابآوری سامانههای طبیعی و کشاورزی ایفا میکند. در سالهای اخیر، محصولات متنوعی مبتنی بر دادههای بازتحلیل و سنجشازدور جهت برآورد ETo توسعه یافته که میتوانند در مناطق دارای محدودیت دادههای هواشناسی مورد استفاده قرار گیرند. هدف این پژوهش، ارزیابی و مقایسه عملکرد محصولات جهانی AgERA5، ERA5-Land، MODIS و WaPOR در برآورد تبخیر-تعرق گیاه مرجع (ETo) در استان فارس و همچنین بررسی دقت متغیرهای هواشناسی مؤثر بر محاسبه ET₀ بود. در این پژوهش، مقادیر ETo حاصل از محصولات مذکور با مقادیر محاسبهشده به روش استاندارد پنمن-مانتیث-فائو مقایسه و ارزیابی شد. نتایج نشان داد که محصولات AgERA5، ERA5-Land و WaPOR تمایل به کمبرآوردی ET₀ داشته، در حالیکه محصول MODIS دارای بیشبرآوردی بود. در مقیاس زمانی روزانه و ۸ روزه، محصول WaPOR بهترتیب با RMSE برابر 29/1 و 51/1میلیمتر در روز، بهترین عملکرد را در مقایسه با سایر محصولات نشان داد. بررسی دادههای هواشناسی مورد استفاده در این محصولات نیز نشان داد که برآورد سرعت باد از دقت پایینی برخوردار است و این مسئله میتواند بهطور مستقیم بر دقت محاسبه تبخیر-تعرق تأثیرگذار باشد. نتایج این مطالعه نشان داد که محصولات مبتنی بر سنجشازدور و بازتحلیل، بهویژه WaPOR، میتوانند با اعمال اصلاحات لازم بهعنوان ابزاری مؤثر در پایش تبخیر-تعرق و مدیریت منابع آب در حوزههای آبخیز، بهویژه در مناطق فاقد دادههای کامل زمینی، مورد استفاده قرار گیرند. این ظرفیت میتواند در توسعه رویکردهای نوین آبخیزداری، سازگاری با تغییر اقلیم و بهبود تصمیمگیری در مدیریت پایدار منابع آب مؤثر باشد. |
| کلیدواژه ها |
| آبخیزداری، پنمن-مانتیث-فائو، تبخیر-تعرق مرجع، WaPOR. |
| وضعیت: پذیرفته شده |