| تأثیر بندهای اصلاحی روی هیدروگراف و حجم سیلاب |
| کد مقاله : 1109-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
امیر مرادی نژاد *1، سعید خسروبیگی2، رضا تاج ابادی3 1استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی 2مدیر بخش فنی و مهندسی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی 3پژوهشگر و مدرس دانشگاه جامع و علمی و کاربردی استان مرکزی |
| چکیده مقاله |
| در این پژوهش، تأثیر بندهای اصلاحی بر هیدروگراف سیل و حجم سیلاب در حوزه آبخیز خاوه (واقع در استان مرکزی) با استفاده از مدل HEC-HMS و محاسبات حجم مخازن بررسی شد. نتایج نشان داد که احداث بندهای اصلاحی موجب کاهش دبی اوج و افزایش زمان پایه هیدروگراف در تمام دورههای بازگشت (۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰ و ۱۰۰ ساله) میگردد. بهطوریکه دبی اوج بهترتیب از ۰٫۶ به ۰٫۳، ۴٫۹ به ۲٫۷، ۹٫۴ به ۵٫۱، ۱۴٫۶ به ۸٫۰ و ۲۲٫۴ به ۱۲٫۴ مترمکعب بر ثانیه کاهش یافته و زمان پایه هیدروگراف از ۶٫۸ به ۱۱٫۲، ۹٫۳ به ۱۶٫۰، ۱۰٫۲ به ۱۷٫۵، ۱۰٫۵ به ۱۸٫۵ و ۱۰٫۸ به ۲۹٫۳ ساعت افزایش پیدا کرده است. همچنین، بررسی حجم آورد ماهانه نشان داد که در زیرحوضه Kh1، بندها در حالت خالی (بدون رسوب) حدود ۲۴۰ هزار مترمکعب از رواناب سالانه (معادل ۲۰٪) را کنترل میکنند، ولی در وضعیت کنونی (پرشدگی مخازن با رسوب) تنها ۹٫۲۴ هزار مترمکعب ظرفیت خالی باقی مانده است. در زیرحوضه Kh2 با وجود ظرفیت قابلتوجه مخازن (۵۶۳ هزار مترمکعب)، به دلیل رسوبگیری گسترده، حجم مازاد بر ظرفیت خالی در شرایط کنونی به ۱۳۴ هزار مترمکعب کاهش یافته است. بهطور کلی، اگرچه ظرفیت ذخیرهسازی حجمی بندهای اصلاحی به مرور کاهش مییابد، ولی این سازهها همچنان نقش مؤثری در تعدیل جریان و کاهش دبی پیک سیلاب ایفا میکنند. |
| کلیدواژه ها |
| آبخیزداری، بندهای اصلاحی، کنترل سیل، حوزه خاوه. |
| وضعیت: پذیرفته شده |