از قلم محقق تا اقدام در میدان: واکاوی بروندادها، مسئولیت‌ها و حکمرانی پژوهش در آبخیزداری
کد مقاله : 1111-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
امین صالح پورجم *1، جمال مصفایی1، سید مسعود سلیمان‌پور2
1دانشیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2دانشیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
چکیده مقاله
دامنه خروجی‌های پژوهشی و گستره مسئولیت محقق در قبال این خروجی‌ها در ایران، علیرغم اهمیت راهبردی آن، چندان مورد واکاوی و مرزبندی شفاف قرار نگرفته و همچنان در هاله‌ای از ابهام به سر می‌برد. این ابهام، نظام ارزشیابی پژوهش را به تأکید انحصاری بر مقاله علمی - پژوهشی سوق داده و آن را از درک ماهیت چندوجهی پژوهش‌های کاربردی بازداشته است. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی - تحلیلی و مرور نظام‌مند ادبیات، در پی واکاوی بروندادهای پژوهشی، توزیع مسئولیت‌ها و تبیین جایگاه این بازتعریف در حکمرانی خوب پژوهش است. یافته‌ها در قالب یک چارچوب سه‌سطحی برونداد – دستاورد - اثر فهرست‌بندی و یک طبقه‌بندی چهارگانه از بروندادها شامل دانشی، فنی - زیرساختی، ترویجی - انتشاراتی و تجاری‌سازی ارائه شد. دستاوردهای ارتباطی -نهادی به‌عنوان حلقه مفقوده نظام ارزیابی در چهار بعد اعتماد، زبان مشترک، شبکه همکاری و یادگیری جمعی تشریح گردید. بر این مبنا، ماتریسی برای توزیع مسئولیت نتایج پژوهش میان محققان، سازمان‌های متولی و سیاست‌گذاران تدوین و چارچوبی چندبعدی برای ارزیابی متوازن عملکرد پژوهشی پیشنهاد شد. نتایج نشان می‌دهد که گذار از ارزیابی تک‌بعدی به ارزیابی پورتفولیومحور، هم‌راه با توجه به ارکان حکمرانی خوب پژوهش، شامل شفافیت، پاسخگویی، مشارکت‌پذیری و اثربخشی، شکاف میان قلم محقق و اقدام در میدان را پر می‌کند.
کلیدواژه ها
برونداد پژوهشی، دستاورد ارتباطی - نهادی، توزیع مسئولیت، حکمرانی خوب پژوهش، ارزیابی پورتفولیومحور
وضعیت: پذیرفته شده