| بررسی نوسانات اقلیمی و تعیین تناوب دورههای خشکسالی و ترسالی حوزه آبخیز خاوه |
| کد مقاله : 1112-SCWMSUP (R3) |
| نویسندگان |
|
امیر مرادی نژاد *1، سعید خسروبیگی2، رضا تاج آبادی3 1استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی 2مدیر فنی و مهندسی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی 3پژوهشگر و مدرس دانشگاه جامع و علمی و کاربردی استان مرکزی |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف بررسی نوسانات اقلیمی و تعیین تناوب دورههای خشکسالی و ترسالی در حوزه آبخیز خاوه (واقع در جنوب استان مرکزی) انجام شد. بدین منظور از دادههای بارندگی روزانه و سالانه سه ایستگاه سینوپتیک وشنوه (به عنوان ایستگاه معرف حوضه)، دلیجان و کاشان در دوره آماری ۱۳۶۷ تا ۱۳۹۷ استفاده گردید. ابتدا میانگین متحرک ۳، ۵، ۷ و ۹ ساله بارندگی محاسبه و روند تغییرات ترسیم شد. سپس شاخص استاندارد بارش (SPI) در مقیاس سالانه محاسبه و طبقهبندی خشکسالی انجام گرفت. نتایج نشان داد که میانگین بارش ۹ ساله منتهی به سال ۱۳۹۷ نسبت به میانگین ۹ ساله منتهی به سال ۱۳۸۴ در ایستگاه وشنوه حدود ۱۱ درصد و در ایستگاههای کاشان و دلیجان حدود ۷ درصد کاهش یافته است. شاخص SPI نیز حاکی از غالب بودن وضعیت نزدیک به نرمال و خشکسالی ضعیف تا متوسط در بیشتر سالها بود. در مجموع ۳۱ سال مورد بررسی، ۸ سال خشکسالی (با شدت ضعیف و متوسط) و ۷ سال ترسالی (با شدت ضعیف تا مرطوب) ثبت شد. سالهای ۱۳۷۵-۱۳۷۶ و ۱۳۹۷-۱۳۹۸ به عنوان دورههای مرطوب و سالهای ۱۳۷۹-۱۳۸۰ و ۱۳۹۴-۱۳۹۵ به عنوان دورههای خشک شناسایی شدند. روند کلی منطقه، حاکی از حرکت به سمت خشکی با نوسانات شدیدتر در دهه اخیر است. بنابراین، اجرای طرحهای سازگاری با خشکسالی و مدیریت منابع آب در این حوزه ضروری میباشد. |
| کلیدواژه ها |
| خشکسالی، ترسالی، شاخص SPI، میانگین متحرک، حوزه آبخیز خاوه. |
| وضعیت: پذیرفته شده |