| سامانههای سطوح آبگیر باران: رویکردی یکپارچه برای مدیریت پایدار حوزههای آبخیز |
| کد مقاله : 1125-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
مهدی هاشمی *1، علی دسترنج2 1استادیار بخش تحقیقاتی حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان 2استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد |
| چکیده مقاله |
| مدیریت حوزه آبخیز نیازمند رویکردهای یکپارچه برای مقابله با کمبود آب، فرسایش خاک و تخریب اکوسیستم است. سامانههای سطوح آبگیر باران به عنوان راهحلهای پایدار برای مدیریت منابع آب در مقیاس حوزه آبخیز هستند. این مطالعه به بررسی نقش سامانههای آبگیر باران در مدیریت حوزه آبخیز از طریق مرور جامع ادبیات علمی و مطالعات موردی میپردازد. نتایج نشان میدهد که سامانههای آبگیر باران به طور قابل توجهی به کاهش رواناب (65-30 درصد)، افزایش تغذیه آبهای زیرزمینی، کنترل فرسایش و بهبود پوشش گیاهی کمک میکنند. این سامانهها همچنین از بهرهوری کشاورزی و تابآوری جوامع در مناطق تحت تنش آبی حمایت مینمایند. چالشهای اجرایی شامل الزامات طراحی فنی، نیازهای نگهداری و هماهنگی ذینفعان است. سامانههای آبگیر باران، زمانی که به درستی طراحی و در برنامههای مدیریت حوزه آبخیز یکپارچه شوند، میتوانند به طور مؤثر اهداف متعدد زیستمحیطی و اجتماعی ـ اقتصادی را محقق سازندمدیریت حوزه آبخیز نیازمند رویکردهای یکپارچه برای مقابله با کمبود آب، فرسایش خاک و تخریب اکوسیستم است. سامانههای سطوح آبگیر باران به عنوان راهحلهای پایدار برای مدیریت منابع آب در مقیاس حوزه آبخیز هستند. این مطالعه به بررسی نقش سامانههای آبگیر باران در مدیریت حوزه آبخیز از طریق مرور جامع ادبیات علمی و مطالعات موردی میپردازد. نتایج نشان میدهد که سامانههای آبگیر باران به طور قابل توجهی به کاهش رواناب (65-30 درصد)، افزایش تغذیه آبهای زیرزمینی، کنترل فرسایش و بهبود پوشش گیاهی کمک میکنند. این سامانهها همچنین از بهرهوری کشاورزی و تابآوری جوامع در مناطق تحت تنش آبی حمایت مینمایند. چالشهای اجرایی شامل الزامات طراحی فنی، نیازهای نگهداری و هماهنگی ذینفعان است. سامانههای آبگیر باران، زمانی که به درستی طراحی و در برنامههای مدیریت حوزه آبخیز یکپارچه شوند، میتوانند به طور مؤثر اهداف متعدد زیستمحیطی و اجتماعی ـ اقتصادی را محقق سازند. |
| کلیدواژه ها |
| توسعه پایدار، مدیریت حوزه آبخیز، منابع آب |
| وضعیت: پذیرفته شده |