| تأثیر اندازه هلالیهای آبگیر بر غنا، تنوع و استقرار پوشش گیاهی در مناطق خشک: مطالعه موردی کانون گردوغبار هندیجان |
| کد مقاله : 1130-SCWMSUP |
| نویسندگان |
|
بنفشه یثربی *1، فرهاد نورمحمدی2 1عضو هیات علمی 2سازمان آب و برق خوزستان |
| چکیده مقاله |
| در مناطق خشک و نیمهخشک، استفاده از هلالیهای آبگیر یکی از روشهای رایج مدیریت رواناب و احیای پوشش گیاهی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر اندازه هلالیهای آبگیر بر غنا، تنوع و استقرار پوشش گیاهی در کانون گردوغبار هندیجان انجام شد. نمونهبرداری در اسفند ماه و در اوج توسعه پوشش گیاهی صورت گرفت. در هر یک از دو تیمار هلالی بزرگ (۷۰–۸۰ متر) و هلالی کوچک (۴–۶ متر)، تعداد ۶۰ پلات یک متر مربعی بهصورت تصادفی مستقر شد و گونهها و درصد پوشش آنها ثبت گردید. شاخصهای تنوع شامل Taxa S، Shannon، Simpson، Dominance، Evenness و سایر شاخصهای غنا با استفاده از نرمافزار PAST محاسبه شد. پس از بررسی نرمال بودن دادهها، مقایسه میانگین شاخصها بین دو تیمار با آزمونهای آماری مناسب انجام شد و بهمنظور کنترل خطای نوع اول ناشی از آزمونهای متعدد، اصلاح FDR اعمال گردید. همچنین اختلاف میانگینها، فاصله اطمینان ۹۵ درصد و اندازه اثر کوهن محاسبه شد. نتایج نشان داد که از میان شاخصهای مورد بررسی، تنها شاخص تعداد افراد (Individuals) یا متوسط درصد پوشش در هلالی های بزرگ به مقدار حدود 90 درصد و در هلالی کوچک با متوسط 67 درصد بین دو تیمار اختلاف معنیدار داشت (p < 0.05 پس از اصلاح FDR)؛ بهطوریکه میانگین تعداد افراد در هلالیهای بزرگ بهطور قابلتوجهی بیشتر از هلالیهای کوچک بود. در مقابل، شاخصهای غنای گونهای و شاخصهای تنوع (Shannon، Simpson و سایر شاخصها) اختلاف معنیداری نشان ندادند (p > 0.05). این یافتهها بیانگر آن است که افزایش اندازه هلالیها بیش از آنکه موجب افزایش تنوع گونهای شود، باعث افزایش تراکم و استقرار افراد گیاهی شده است. بهطور کلی، هلالیهای بزرگ با توجه به ظرفیت بیشتر در جمعآوری و نگهداری رواناب، عملکرد موفقتری در تقویت پوشش گیاهی از خود نشان دادند و میتوانند در طرحهای بیابانزدایی و احیای اکوسیستمهای خشک بهعنوان گزینهای مؤثرتر مورد توجه قرار گیرند. |
| کلیدواژه ها |
| هلالیهای آبگیر، تنوع گونهای، غنای گونهای، استقرار پوشش گیاهی، مدیریت رواناب، کانون گردوغبار هندیجان |
| وضعیت: پذیرفته شده |