| نقش جوامع محلی در تابآوری به خشکسالی: چارچوبی یکپارچه از سرمایه اجتماعی تا حکمرانی مشارکتی در سیستمهای اجتماعی-اکولوژیکی |
| کد مقاله : 1132-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
نسیم ایزدی1، پوریا عطائی *1، حمید کریمی2 1مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس 2دانشگاه زابل |
| چکیده مقاله |
| خشکسالی به طور فزایندهای به عنوان یکی از پیچیدهترین و پرهزینهترین مخاطرات طبیعی شناخته میشود و انتظار میرود که فراوانی، شدت و مدت آن تحت سناریوهای تغییرات اقلیمی افزایش یابد. در حالی که رویکردهای سنتی مدیریت خشکسالی عمدتاً بر استراتژیهای بالا به پایین، تکنوکراتیک و بحرانمحور متکی بودهاند، شواهد فزایندهای نشان میدهد که جوامع محلی نقشی محوری اما اغلب کمتر مورد استفاده قرار گرفته در ایجاد و حفظ تابآوری در برابر خشکسالی ایفا میکنند. این مقاله مروری جامع بر ادبیات نظری و تجربی در مورد نقش جوامع محلی در تابآوری در برابر خشکسالی ارائه میدهد و یافتههای حاصل از زمینههای جغرافیایی و اجتماعی-اقتصادی متنوع را ترکیب میکند. با بهرهگیری از مفاهیمی از نظریه سرمایه اجتماعی، نظریه رفتار برنامهریزیشده، تفکر سیستمهای اجتماعی-اکولوژیکی و کاهش خطر بلایا مبتنی بر جامعه، ما یک چارچوب مفهومی یکپارچه ایجاد میکنیم که مکانیسمهای کلیدی را که از طریق آنها جوامع محلی در تابآوری در برابر خشکسالی نقش دارند، شناسایی میکند. این مکانیسمها شامل شبکههای اجتماعی و اقدام جمعی، سیستمهای دانش بومی و محلی، مدیریت منابع مبتنی بر جامعه، ساختارهای حاکمیت مشارکتی و استراتژیهای تنوع معیشت است. این مقاله همچنین موانع مشارکت مؤثر جامعه، از جمله عدم تقارن قدرت، چندپارگی نهادی، محدودیت منابع و نابرابریهای جنسیتی را بررسی کرد. بر اساس این سنتز، توصیههای سیاستی برای تقویت تابآوری خشکسالی جامعهمحور ارائه شده است. این تحقیق نتیجه گرفت که بهرهگیری از ظرفیتهای جامعه محلی صرفاً یک اقدام کمکی برای مدیریت فنی خشکسالی نیست، بلکه پیشنیاز اساسی برای دستیابی به تابآوری پایدار و عادلانه در دورانی از تغییرات بیسابقه زیستمحیطی است. |
| کلیدواژه ها |
| تابآوری، سازگاری، خشکسالی، جوامع محلی، حکمرانی مشارکتی |
| وضعیت: پذیرفته شده |