| نقش ویژگیهای خاک بر حجم آبکندها در منطقه نیمه خشک |
| کد مقاله : 1135-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
علیرضا واعظی1، سمانه مقدم2، علیرضا رفیعی آتانی *2، تهمینه علیمحمدی2 1استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان 2دانشجوی کارشناسی گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان |
| چکیده مقاله |
| فرسایش آبکندی یکی از فرآیندهای تخریب خاک در مناطق نیمهخشک است که میتواند به کاهش بهرهوری اراضی و انتقال رسوبات به منابع آبی منجر شود. هدف این مطالعه، بررسی نقش ویژگیهای خاک بر حجم آبکندها در یک حوزه آبخیز نیمهخشک است. در این پژوهش ۱۲ آبکند در مراتع حوزه آبخیز تهمچای زنجان انتخاب شدند، که ویژگیهای توپوگرافی و مورفومتریک آنها اندازهگیری شد. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک در نمونههای خاک برداشت شده از سه بخش آبکند (بالادست، میاندست و پاییندست) اندازهگیری شدند. نتایج ماتریس همبستگی بین حجم آبکندها و ویژگیهای خاک آبکندها نشان میدهد که حجم آبکندها تحت تأثیر درصد سیلت (r= 0.52 , p<0.01)، درصد رس (r= -0.35 , p<0.05)، درصد سنگریزه (r= -0.46 , p<0.01)، درصد ماده آلی (r= -0.55 , p<0.01)، درصد کربناتکلسیم معادل (r= -0.52 , p<0.01)، چگالی ظاهری (r= -0.33 , p<0.05) پایداری خاکدانه (r= -0.55 , p<0.01)، متوسط اندازه خاکدانه (r= -0.69 , p<0.01) و نفوذپذیری (r= -0.39 , p<0.05) است. این پژوهش نشان میدهد که حفظ و احیا پوشش گیاهی میتواند با بهبود ماده آلی خاک و تقویت ساختمان خاک در افزایش نفوذپذیری خاک اراضی مرتعی مفید باشد و باعث کاهش فرسایش آبکندی شود. |
| کلیدواژه ها |
| پایداری خاکدانه، فرسایش خاک، کربناتکلسیم معادل، ماده آلی، نفوذپذیری |
| وضعیت: پذیرفته شده |