| بررسی عملکرد گونههای گیاهی مختلف در شرایط تعویض خاک سنگین عرصه با ماسه بادی در منطقه هندیجان استان خوزستان |
| کد مقاله : 1142-SCWMSUP |
| نویسندگان |
|
هادی کارگر چیگانی *1، فرود شریفی2 1استاد یار گروه هیدرولوژی و منابع آب، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری 2تهران پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری |
| چکیده مقاله |
| منطقه مورد مطالعه در روستای دهنو، هندیجان واقع شده است. شرایط اقلیمی، ویژگیهای ادافیکی، و توپوگرافی نامناسب و تخریب شدید پوشش گیاهی و خاک، این منطقه را به یکی از کانونهای اصلی تولید ریزگرد تبدیل کرده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر روش تعویض خاک با ماسهبادی بر عملکرد گونههای گیاهی مختلف بود. لذا خاک سنگین محدوده چاله کشت تا عمق ۴۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر با ماسه بادی جایگزین شد. عملیات نهالکاری در پاییز و زمستان و در قالب طرح کاملاً تصادفی نامتعادل انجام شد. گونههای مورد استفاده شامل گونههای بومی: کهور (Prosopis juliflora)، کنار (Zizyphus spina-christi)، سپستان (Cordia myxa)، آکاسیا (Acacia saligna) و شورگز (Tamarix ramosissima)، و گونههای غیربومی: تاغ (Haloxylon persicum)، قرهداغ (Nitraria schoberi) و آتریپلکس (Atriplex canescens) بودند. پس از نهالکاری، طی پنج سال، ارتفاع، تاج پوشش و حجم اندام هوایی پایههای کشتشده در هر تیمار اندازهگیری شد. نتایج آزمون t جفتی نشان داد اختلاف معنیداری بین نرخ بقاء در تیمار اصلی و شاهد وجود دارد. نرخ بقاء بلندمدت در تیمار شاهد و برای گونههای سپستان و کنار در تیمار اصلی تقریباً صفر بود. بیشترین نرخ بقاء در تیمار اصلی بهترتیب متعلق به گونههای (گز) ۴۳٪ و (کهور) ۳۴٪ بود. نتایج مدل خطی عمومی (GLM) نشان داد اثر تیمار اصلی بر پارامترهای گیاهی معنیدار است. در میان چهار گونه مستقر شده، کمترین مقادیر پارامترها مربوط به قرهداغ و بیشترین ارتفاع و حجم بهترتیب متعلق به کهور و تاغ، و بیشترین تاج پوشش بهترتیب متعلق به کهور و گز بود. نتایج مقایسه میانگین پارامترهای گیاهی با استفاده از آزمونهای والر-دانکن و گابریل نشان داد که گونههای بومی کهور، تاغ و شورگز اختلاف معنیداری با سایر گونهها دارند. لذا این گونهها بهعنوان مناسبترین گونهها برای توسعه پوششگیاهی در پروژههای بیولوژیک منطقه با استفاده از روش تعویض خاک با ماسه بادی معرفی شدند. |
| کلیدواژه ها |
| نرخ بقاء؛ استقرار اولیه؛ نهالکاری؛ حجم اندام هوایی؛ تاج پوششگیاهی، پروژههای بیولوژیک. |
| وضعیت: پذیرفته شده |