| افزایش تابآوری اجتماعی عشایر با استفاده بهینه از آبهای زیرقشری |
| کد مقاله : 1145-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
علی باقریان کلات *1، محمد رستمی خلج2، علیرضا اسلامی2، سیدحسین رجائی3، زهره شیبانی زاده3، محمدحسین جعفری4، فاطمه کارگران2 1عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی 2مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی 3محقق مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی 4مدیر کل امور عشایر استان خراسان رضوی |
| چکیده مقاله |
| تابآوری جوامع محلی و بهرهبرداران بومی از منابع آب و خاک در گرو تلفیق روشهای سنتی با روشهای مهندسی نوین است. در این مطالعه، با بررسیهای دفتری و بازدیدهای میدانی، برخی از مناطق عشایری استان که با کمبود آب مواهند، مورد مطالعه قرار گرفت. ابتدا نقشه رقومی مربوط به محدوده سامانههای محلات عشایری و نقشه شبکه آبراههها تهیه شد. موقعیت محلات عشایری بر روی این نقشه پلات شد.با انجام بررسیهای لازم و محلاتی که فاقد منبع آب هستند مشخص شد. در مرحله سوم: با انجام عملیات میدانی، از محدوه محلات عشایری و دامداری مورد نظر بازدید شد. در این مرحله، با استفاده از نقشههای رقومی حاصل از مراحل اول و اطلاعات تهیه شده در مرحله دوم، با تحلیل اطلاعات مشخص شد در اغلب مناطق عشایری، با توجه به شرایط اقلیمی، محیطی و میزان نیاز به آب، روشهای مختلف سطحی و زیرسطحی برای تامین آب بهداشتی و شرب مورد نیاز دامداران و عشایر وجود دارد. استفاده بهینه از روشهای جمعآوری آب باران، استفاده از جریانهای آب زیرقشری و استفاده از جریانات فصلی رودخانهها، برخی از راهکارهای تامین آب برای جوامع عشایری و دامداری میباشد. در خشکهرودهایی که میزان جریان آب زیرقشری نسبتا خوبی دارند با احداث چاههای بهرهبرداری دستی در مکانهای مناسب، امکان تامین آب وجود دارد. در برخی از خشکهرودهای واقع در مجاورت محلات عشایری، فقط در فصول خاصی و جریان بسیار اندکی از آب زیرقشری موجود است که به دلیل وقوع خشکسالیهای متوالی، اغلب چاههای دستی خشک و یا بسیار کمآب شدهاند. در اینگونه رودخانهها، با احداث بندزیرزمینی و ذخیره سازی آب در نهشتههای بستر رودخانه میتوان آب ذخیره شده را در مواقع موردنیاز مورد استفاده قرار داد. در این بررسی، 15 نقطه در مناطق عشایری استان خراسان رضوی مشخص شد که برای مطالعات تکمیلی به منظور احداث بندزیرزمینی جهت تامین آب شرب دام عشایر مناسب میباشند. |
| کلیدواژه ها |
| استحصال آب زیرقشری، تامین آب شرب دام |
| وضعیت: پذیرفته شده |