مروری بر نقش تشکل‌های آب‌بران و تعاونی‌های تولیدی در بهره‌برداری بهینه از منابع آب در چارچوب مدیریت مشارکتی بخش کشاورزی
کد مقاله : 1158-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
عباس شیبانیان *
دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان دانشگاه شیراز
چکیده مقاله
محدودیت منابع آب، افزایش تقاضا در بخش کشاورزی و تشدید آثار تغییرات اقلیمی، ضرورت بهره‌برداری پایدار و کارآمد از منابع آب را بیش از پیش نمایان ساخته است. در این شرایط، مدیریت مشارکتی آب و استفاده از ظرفیت تشکل‌های آب‌بران و تعاونی‌های تولیدی به عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در ارتقای بهره‌وری مصرف آب مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، بررسی نقش تشکل‌های آب‌بران و تعاونی‌های تولیدی در بهره‌برداری بهینه از منابع آب در چارچوب مدیریت مشارکتی بخش کشاورزی است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و مرور منابع علمی داخلی و بین‌المللی انجام شد. اطلاعات مورد نیاز از مقالات علمی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و اسناد مرتبط با مدیریت منابع آب گردآوری و تحلیل گردید. نتایج بررسی نشان داد که تشکل‌های آب‌بران با مشارکت دادن بهره‌برداران در تصمیم‌گیری، توزیع و نگهداری شبکه‌های آبیاری، موجب بهبود عدالت در توزیع آب، کاهش تعارضات محلی و افزایش بهره‌وری مصرف آب می‌شوند. همچنین تعاونی‌های تولیدی از طریق یکپارچه‌سازی مدیریت مزرعه، توسعه فناوری‌های نوین آبیاری و ارتقای دانش فنی کشاورزان، نقش مؤثری در مدیریت پایدار منابع آب ایفا می‌کنند. بررسی مطالعات اخیر نیز نشان می‌دهد که تقویت نهادهای محلی و توسعه مدیریت مشارکتی می‌تواند به افزایش تاب‌آوری بخش کشاورزی در برابر کم‌آبی و تغییرات اقلیمی کمک کند.
کلیدواژه ها
منابع آب، مدیریت مشارکتی آب، تشکل‌های آب‌بران، بهره‌وری آب کشاورزی، حکمرانی آب و توسعه پایدار.
وضعیت: پذیرفته شده