بررسی اثر نوسانات بین‌سالی دما و بارندگی بر تولید و تراکم پوشش گیاهی مراتع شهرستان فسا
کد مقاله : 1159-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
عباس شیبانیان *
دانشجوی مدیریت و کنترل بیابان دانشگاه شیراز
چکیده مقاله
بارندگی و دما از مهم‌ترین عوامل محیطی مؤثر بر ساختار و عملکرد اکوسیستم‌های مرتعی به شمار می‌روند و نوسانات بین‌سالی آن‌ها می‌تواند تغییرات محسوسی در تولید و تراکم پوشش گیاهی ایجاد کند. هدف از این پژوهش بررسی اثر نوسانات بین‌سالی دما و بارندگی بر تولید و تراکم پوشش گیاهی مراتع شهرستان فسا طی دوره 1400 تا 1404 بود. داده‌های اقلیمی شامل بارندگی و دمای سالانه از ایستگاه هواشناسی منطقه تهیه شد و همزمان تغییرات پوشش گیاهی از طریق نمونه‌برداری میدانی در سه واحد مرتعی مورد ارزیابی قرار گرفت. در هر واحد سه ترانسکت 100 متری مستقر و در امتداد هر ترانسکت 10 پلات یک مترمربعی برداشت شد. تراکم گیاهی بر اساس تعداد پایه در واحد سطح و تولید علوفه با روش قطع و توزین اندازه‌گیری گردید. تجزیه داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. برای مقایسه میانگین‌ها از آزمون تجزیه واریانس یک‌طرفه و برای بررسی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان داد که اختلاف سالانه تولید و تراکم پوشش گیاهی در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار است. بیشترین تولید علوفه در سال 1404 و کمترین مقدار در سال 1401 مشاهده شد. همچنین بین بارندگی و تولید و بین بارندگی و تراکم همبستگی مثبت و معنی‌دار وجود داشت. در حالی که دما با تولید و تراکم رابطه منفی و معنی‌دار در سطح احتمال 5 درصد نشان داد. نتایج بیانگر آن است که نوسانات بین‌سالی بارندگی و دما نقش مهمی در تغییرات کمی پوشش گیاهی مراتع منطقه مورد مطالعه داشته و افزایش بارندگی همراه با کاهش نسبی دما موجب بهبود شرایط رشد و افزایش تولید گیاهان مرتعی شده است.
کلیدواژه ها
مرتع، پوشش گیاهی، تولید علوفه، تراکم گیاهی، بارندگی و دما.
وضعیت: پذیرفته شده