| بررسی اثرات متقابل خاکورزی حفاظتی، جهت کاشت و شیب زمین بر تولید رواناب و فرسایش خاک در اراضی گندم دیم شهرستان اقلید |
| کد مقاله : 1160-SCWMSUP (R2) |
| نویسندگان |
|
عباس شیبانیان * دانشجوی مدیریت و کنترل بیابان دانشگاه شیراز |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف بررسی اثر سامانههای خاکورزی، روش کاشت و شیب زمین بر رواناب و فرسایش خاک در اراضی گندم دیم شهرستان اقلید طی سال زراعی 1403–1404 انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل سهعاملی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عوامل مورد مطالعه شامل سامانه خاکورزی (مرسوم، کمخاکورزی و بیخاکورزی)، روش کاشت (موازی و عمود بر شیب) و کلاس شیب (0–5، 5–10 و 10–15 درصد) بودند. پس از هر رخداد بارندگی مؤثر، حجم رواناب و میزان فرسایش خاک اندازهگیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که سامانه خاکورزی، روش کاشت و شیب زمین اثر معنیداری در سطح احتمال یک درصد بر رواناب و فرسایش خاک داشتند. کمترین میزان رواناب و فرسایش در سامانه بیخاکورزی و بیشترین مقادیر در خاکورزی مرسوم مشاهده شد. کاشت عمود بر شیب نسبت به کاشت موازی موجب کاهش معنیدار رواناب و هدررفت خاک گردید. همچنین با افزایش شیب زمین، میزان رواناب و فرسایش بهطور معنیداری افزایش یافت. اثرات متقابل عوامل نیز نشان داد که ترکیب بیخاکورزی و کاشت عمود بر شیب در شیبهای متوسط و زیاد بیشترین کارایی را در کنترل فرسایش داشت. بهطور کلی، استفاده از سامانههای خاکورزی حفاظتی همراه با کاشت عمود بر شیب میتواند راهبردی مؤثر برای کاهش هدررفت خاک و آب و ارتقای پایداری تولید در اراضی دیم مناطق نیمهخشک باشد. |
| کلیدواژه ها |
| کشاورزی حفاظتی، جهت کاشت، فرسایش آبی، رواناب سطحی و اراضی دیم. |
| وضعیت: پذیرفته شده |