| معرفی مدل مناسب بررسی زمین لغزش و علت های گسترش آن در ایران |
| کد مقاله : 1179-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
صمد شادفر *، کورش شیرانی دانشیارپژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| زمینلغزش از جمله مخاطرات طبیعی است که علیرغم خسارات جانی و مالی بسیار، موجب تخریب عرصههای منابعطبیعی و محیطزیست خصوصا در مناطق مرتفع و شیبدار میگردد. در این تحقیق، بیشتر تحقیقات انجام شده در حوزه های آبخیز کشور در زمینه عوامل و پهنهبندی خطر با هدف تعیین مهمترین عوامل موثر و ارائه مدل مناسب زمین لغزش مورد بررسی قرار گرفته اند. بدین منظور در ابتدا برخی از مهمترین عوامل مؤثر بر وقوع زمینلغزشها مانند ارتفاع، بارش، شیب، زمینشناسی، کاربری اراضی، فاصله از جاده، فاصله از آبراهه و جهت شیب بررسی گردید. در ادامه، انواع مدلهای پهنهبندی (تجربی، آماری، سلسلهمراتبی و هوش مصنوعی) و شاخصهای ارزیابی کارایی آنها تحلیل شد. نتایج نشان داد که عوامل سنگشناسی، بارش و شیب از مهمترین عوامل موثر در ایجاد زمینلغزشها میباشند. فاصله کم از جاده و آبراهه نیز نقش مؤثری در افزایش ریسک لغزش دارد. حدود 95 درصد در طبقه ارتفاعی1000 تا 2500 متر،64 درصد در مناطق دارای میانگین بارش بین300 تا 600 میلیمتر، 56 درصد در جهت شمال،71درصد در مناطق دارای شیب 20 الی 40 ایجاد شدهاند. کاربریهای زراعت دیم و مرتع ضعیف نیز دارای بیشترین مقدار زمینلغزشها میباشد. افزون بر این، مقایسه مدلها نشان داد که به ترتیب مدلهای گامای فازی 7/0 و جمع جبری فازی مناسبترین و نامناسبترین مدلها جهت بررسی زمینلغزش در حوزههایآبخیز معرفی می گردند. |
| کلیدواژه ها |
| زمین لغزش، سنگ شناسی ، گامای فازی، عوامل موثر، مدل ها |
| وضعیت: پذیرفته شده |