بررسی رسوب‌دهی حوزه‌های آبخیز مشرف بر شهر پرند
کد مقاله : 1181-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
رضا بیات *1، محمد رستمی2
1هیئت علمی
2پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
چکیده مقاله
تلاش کشورهای در حال توسعه به منظور دستیابی به ساز و کاری است که در آن اهداف توسعه پایدار محقق شود. رشد روز افزون جمعیت و نیاز انسان به تأمین غذا، بشر را به استفاده بی‌رویه و غیراصولی از منابع طبیعی وا‌داشته و فشار بر روی آن را شدت بخشیده است. با توجه به نبود اطلاعاتی در خصوص وضعیت فرسایش و رسوب و شرایط ایجاد شده برای گسترش منطقه شهری در پرند، این تحقیق با هدف دستیابی به آمار و اطلاعات و استفاده از آن‌ها به‌منظور برآورد مقادیر رسوب بالادست شهر و بررسی امکان به‌کارگیری اقدامات آبخیزداری شهری برای پیش‌گیری از ورود رسوب در وقایع احتمالی به داخل شهر انجام شده است. پس از جمع‌آوری اطلاعات صحرایی و تجزیه و تحلیل آن، بر اساس مدل EPM پردازش نهایی صورت گرفت و وضعیت فرسایش و رسوب در حوضه به‌صورت نقشه فرسایش و رسوب تهیه شد. میانگین فرسایش و رسوب در منطقه به‌ترتیب 321 و 194 متر مکعب بر کیلومتر مربع در سال است. نتایج نشان داد که طبقه فرسایش متوسط با 78 درصد بیشترین مساحت طبقه فرسایش را به خود اختصاص داده است، درحالی که طبقه‌های شدت فرسایش خیلی کم و خیلی زیاد در منطقه وجود ندارند. مهم‌ترین عوامل موثر در تشدید فرسایش در منطقه بر اساس شواهد شامل حساسیت مواد مادری به فرسایش، توپوگرافی، پوشش گیاهی ضعیف ناشی از چرای بی رویه است. لذا حفظ و استقرار پوشش‌ گیاهی‌، احیاء و اصلاح‌ مراتع‌، اجرای‌ سازه‌های‌ حفاظتی‌ با هدف‌ حمایت‌ از پوشش‌ گیاهی‌ و سرانجام‌ مدیریت‌ مرتع‌ با شیوه‌های‌ علمی‌ و فنی‌ و به‌ ویژه‌ کنترل‌ چرای‌ دام از‌ راه‌های‌ کنترل‌ فرسایش‌ خاک‌ در عرصه‌های‌ مرتعی‌ هستند.
کلیدواژه ها
مدل EPM، فرسایش، توسعه پایدار، حساسیت، پوشش‌ گیاهی‌
وضعیت: پذیرفته شده