ارزیابی اقتصادی سامانه استحصال آب باران در ارضی باغی ایستگاه تحقیقات سیساب
کد مقاله : 1185-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
حمزه نور *1، محمد رستمی خلج2، علی اکبر عباسی2
1بخش حفاظت خاک و آبخیزداری-مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان رضوی
2مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف مدیریت بهینه منابع آب در باغات دیم ایستگاه تحقیقات سیساب واقع در خراسان شمالی، به ارزیابی فنی و اقتصادی سامانه‌های سطوح آبگیر باران پرداخت. نتایج پایش رطوبت در عمق ۴۵ سانتی‌متری طی سه سال نشان داد که این سامانه‌ها، رطوبت خاک را در تمامی فصول رشد به‌طور معناداری بالاتر از نقطه پژمردگی دائم (50/9 درصد) و نزدیک به ظرفیت زراعی (93/20 درصد) حفظ کرده‌اند. اختلاف رطوبت میان تیمار شاهد و سامانه در فصول پاییز تا تابستان بین ۲ تا ۷ درصد متغیر بود که به معنای تأمین میانگین حجمی ۲۷۷ مترمکعب آب در هکتار برای گیاه است. در بخش ارزیابی اقتصادی (با نرخ تنزیل ۱۸ درصد و طول عمر ۱۰ ساله)، هزینه اجرای طرح 2/102 میلیون ریال و درآمد حاصل از آن ۲۷۷میلیون ریال در سال مبنا برآورد شد. شاخص‌های اقتصادی شامل نسبت فایده به هزینه (B/C) برابر با 7/2 و ارزش خالص فعلی (NPV) معادل 5/175 میلیون ریال، مؤید توجیه اقتصادی بالای این طرح است. لازم به توضیح است که در این تحقیق هزینه ابزار اندازه‌گیری رطوبت و آزمایش‌ها در افزایش سرجمع هزینه‌ها اثر داشته است. در نهایت، این پژوهش ضمن اثبات کارآمدی سامانه‌های آبگیر در کاهش نیاز به آبیاری تکمیلی و ارتقای تاب‌آوری باغات دیم، مدل مذکور را به‌عنوان راهکاری موفق و اقتصادی برای توسعه کشاورزی پایدار در مناطق نیمه‌خشک پیشنهاد می‌کند.
کلیدواژه ها
آب سبز، باغ دیم، نسبت فایده-هزینه
وضعیت: پذیرفته شده