مدل سازی فرسایش خاک تحت تاثیر تغییر اقلیم با استفاده از مدل فرایندی در حوضه آبخیز لتیان
کد مقاله : 1187-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
جمشید یاراحمدی *1، حمیدرضا پیروان2
1دانشیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرق، سازمان تات، تبریز، ایران
2پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
چکیده مقاله
امروزه فرسایش خاک یکی از جدی‌ترین چالش‌های جوامع در حال توسعه و بسیاری از کشورهای توسعه یافته بوده و باتوجه به ارتباط مستقیم بین عوامل اقلیمی با فرسایش خاک و رسوب، پیش‌بینی می‌شود که به واسطه تغییر اقلیم و فعالیت‌های انسانی، بخش عظیمی از خاک‌های کره زمین بیش از پیش در معرض فرسایش خاک قرار گیرند. این تحقیق باهدف شبیه‌سازی اثرات تغییر اقلیم بر مقادیر فرسایش و رسوب در حوزه آبخیز لتیان در استان تهران اجرا شده است. در این تحقیق، مقادیر فرسایش و رسوب در شرایط وضع موجود و آتی تحت سناریوی اقلیمی SSP1.2.6 با استفاده از مدل فرایندی GeoWEPP شبیه‌سازی شده است. آشکارسازی تغییرات اقلیمی با استفاده از داده‌های مشاهداتی ایستگاه سینوپتیک شمیران و در محیط نرم‌افزاری SDSM برمبنای داده‌های مدل اقلیمیCanESM2 انجام گرفته است. نتایج این پژوهش بیانگر افزایش بارندگی در دوره‌های آتی تا افق 2100 در منطقه می‌باشد؛ نتایج شبیه‌سازی فرسایش و رسوب ضمن تایید نتایج شبیه‌سازی در مقایسه با مقادیر مشاهداتی این متغیرها در محل ایستگاه هیدرومتری لتیان، بیانگر روند افزایشی فرسایش و رسوب در دوره‌های آتی بوده که به موازات افزایش بارندگی در این دوره‌ها، روند قابل انتظاری است. انطباق توزیع مکانی نقاط بحرانی فرسایش خاک در سطح حوضه با نقشه کاربری وضع موجود نشان داد که بخش وسیعی از اراضی زراعی دیم و مراتع منطقه در معرض فرسایش تشدیدی بوده که در این وضع در سال‌های آتی نیز ادامه خواهد داشت؛ از این‌رو، رعایت اصول کشاورزی حفاظتی و تعادل دام در مراتع منطقه به مدیریت بهینه منابع خاک و کاهش فرسایش خاک منطقه تاثیر بسزایی خواهد داشت.
کلیدواژه ها
فرسایش خاک، تغییر اقلیم، مدل فرایندی، حوضه لتیان
وضعیت: پذیرفته شده