| بررسی عملکرد سازههای آبگیری و پخش سیلاب در آبخوان اهرم، استان بوشهر |
| کد مقاله : 1188-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
غلامرضا راهی *1، پرویز غلامی2 1رئیس بخش جنگل ها، مراتع و آبخیزداری 2مرکز تحقیقات بوشهر |
| چکیده مقاله |
| تغییرات اقلیمی، تشدید بارشهای رگباری و افزایش فراوانی سیلابهای مخرب، تهدیدی جدی برای اراضی کشاورزی، سکونتگاههای روستایی و زیرساختهای مستقر در حاشیه آبراههها و رودخانهها به شمار میآید، در چنین شرایطی، مدیریت سیلاب و بهرهبرداری هدفمند از رواناب، بهویژه از طریق سامانههای آبخوانداری و پخش سیلاب، اهمیتی دوچندان یافته است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی عملکرد سازههای آبگیری و اجزای اصلی سامانه پخش سیلاب آبخوان اهرم در استان بوشهر انجام شد. در این مطالعه، با اتکا بر بازدیدهای میدانی، بررسی سوابق اجرایی طرح، تحلیل وضعیت تخریب سازهها و استفاده از دادههای توپوگرافی حاصل از نقشهبرداری پهپادی در مقیاس 1:2000، وضعیت هیدرولیکی و مورفولوژیکی سامانه بررسی شد. نتایج نشان داد که فرسایش بستر، رسوبگذاری در دهانههای آبگیر، تغییر پلان آبراهههای فصلی، تخریب موضعی خاکریزها، فرسودگی سازههای سنگی، گابیونی و ملاتی و نیز مداخلات انسانی نظیر برداشت مصالح رودخانهای، احداث راه، عبور خطوط انتقال و واگذاری بخشی از عرصه به فعالیتهای معدن کاوی، موجب افت محسوس راندمان آبگیری و کاهش کارایی سامانه شده است. بر پایه یافتهها، بازنگری در طراحی سازههای آبگیر، اصلاح مسیر جریان، مرمت خاکریزها و سرریزها، و جلوگیری از مداخلات ناسازگار با کارکرد سامانه برای احیای عملکرد آبخوان اهرم ضروری است. این بازنگری میتواند به افزایش تغذیه آب زیرزمینی، کاهش خسارات سیلاب و ارتقای پایداری کشاورزی در روستاهای پاییندست منجر شود. |
| کلیدواژه ها |
| آبخوانداری، پخش سیلاب، سازههای آبگیری، آبخوان اهرم، بوشهر. |
| وضعیت: پذیرفته شده |