| پیشبینی انباشت رسوب در مخزن سد کارون ۴ با استفاده از مدل HEC-RAS |
| کد مقاله : 1189-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
مسعود اکبری *1، پریسا منصوری2، مسعود کرباسی3 1پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 2دانش آموخته کارشناسی ارشد سازههای آبی دانشگاه زنجان 3گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه زنجان |
| چکیده مقاله |
| رسوبگذاری در مخازن سدها یکی از چالشهای اصلی مدیریت منابع آب است که عمر مفید سازه را بهشدت تهدید میکند. در این مطالعه، رفتار انتقال رسوب در ۵ کیلومتر انتهایی رودخانه کارون و ورودی مخزن سد کارون ۴، با بهرهگیری از مدل عددی HEC-RAS شبیهسازی شد. برای این منظور، پس از ایجاد ۴۹ مقطع عرضی، دقت دو معادله انتقال رسوب انگلند-هانسن و یانگ در بازه زمانی ۱۴ ساله (۱۳۸۷-۱۳۷۲) ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که معادله انگلند-هانسن نرخ فرسایش بیشتری را نسبت به معادله یانگ پیشبینی میکند و نتایج مدل بیشترین حساسیت را به نوع معادله انتخابی نشان میدهد. یافتهها حاکی از آن است که بار رسوبی سالانه شامل ۲۴۹ هزار تن بار بستر و ۴ میلیون و ۵۲ هزار تن بار کل است که عمده آن را ذرات ماسه بسیار ریز تشکیل میدهند. بر اساس ضریب تلهاندازی ۹۰ درصدی مخزن، پیشبینی میشود طی ۱۰۰ سال بهرهبرداری، حدود ۳۸۳ میلیون مترمکعب رسوب معادل ۱۷.۴۵ درصد از حجم کل مخزن انباشته گردد. این نتایج بر اهمیت پایش مستمر و بهکارگیری استراتژیهای مدیریت رسوب جهت حفظ ظرفیت مفید سد کارون ۴ تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| رسوبگذاری، سد کارون ۴، مدل HEC-RAS، انتقال رسوب، ضریب تلهاندازی |
| وضعیت: پذیرفته شده |