| ارزیابی یکپارچه سلامت حوزه آبخیز و منطقهبندی امنیت اکولوژیکی با راهکارهای مبتنی بر طبیعت |
| کد مقاله : 1197-SCWMSUP |
| نویسندگان |
|
سعیده آزاد *1، علی طالبی2 1دانشجو 2استاد |
| چکیده مقاله |
| در مواجهه با تغییرات اقلیمی و فشارهای انسانی فزاینده، مدیریت منابع آب نیازمند گذار از رویکردهای سنتی مهندسی (راهکارهای خاکستری) به سمت راهکارهای مبتنی بر طبیعت (NBS) است. این پژوهش با هدف بررسی نقش NBS در «ارزیابی سلامت یکپارچه حوضه آبی»، «منطقهبندی امنیت اکولوژیکی» و «حکمرانی مشارکتی» انجام شده است. روش تحقیق، مرور سیستماتیک مقالات و مطالعات موردی متعدد، بهویژه در اسلوونی و کرواسی بود. یافتهها نشان میدهد که راهکارهای مبتنی بر طبیعت از طریق ابزارهایی نظیر تالابهای مصنوعی، بسترهای گیاهی آبگیری لجن، تالابهای شناور و باغهای بارانی، خدمات اکوسیستمی چندمنظورهای شامل تصفیه کارآمد آب، نگهداشت منابع، کاهش آلودگیهای نقطهای و غیرنقطهای کشاورزی و صنعتی، و افزایش تنوع زیستی ارائه میدهند. این راهکارها با جایگزینی سازههای سخت با بافرهای طبیعی، تابآوری حوضه آبی را در برابر شوکهای اقلیمی مانند سیلاب و خشکسالی افزایش داده و امنیت اکولوژیکی منطقه را تضمین میکنند. از منظر اجتماعی، ماهیت غیرمتمرکز و شفاف NBSها بستر مناسبی برای حکمرانی مشارکتی فراهم کرده و با درگیر کردن جوامع محلی در چرخه آب، حس مالکیت و پایداری اجتماعی را تقویت مینمایند. با این حال، موانعی نظیر غلبه فرهنگ مهندسی سنتی و کمبود آگاهی از منافع بلندمدت وجود دارد. پژوهش نتیجه میگیرد که برای موفقیت، لازم است NBSها در استراتژیهای ملی ادغام شده و با اصلاح قوانین و مشوقهای اقتصادی، بستر حکمرانی مشارکتی تقویت شود. در نهایت، ادغام ابعاد زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی در NBSها، الگوی جدیدی از تعامل پایدار میان انسان و طبیعت را در مدیریت حوضههای آبی رقم میزند. |
| کلیدواژه ها |
| راهکارهای مبتنی بر طبیعت، مدیریت یکپارچه حوضه آبی، حکمرانی مشارکتی، امنیت اکولوژیکی، تابآوری اقلیمی |
| وضعیت: پذیرفته شده |