ضرورت تغییر نگرش در مدیریت دیمزارها در اراضی شیب‌دار
کد مقاله : 1212-SCWMSUP (R1)
نویسندگان
علی اکبر عباسی *، علیرضا اسلامی
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی
چکیده مقاله
در نقاط مختلف کشور اراضی شیبدار زیادی وجود دارد که بهره برداری از آن‌ها بصورت مرتع یا کشاورزی دیم متداول است. اراضی مرتعی بعنوان اراضی ملی، تحت مدیریت و نظارت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور قرار دارد، در حالیکه اراضی کشاورزی دیم از نظر سازمان مذکور بعنوان مستثیات شناخته شده و معمولاً از دیدگاه حفاظت خاک و کنترل فرسایش به آن ورود نمی کند. نتیجه یک بررسی موردی در دیم‌زارهای خراسان شمالی واقع در گردنه اسدلی، نشان داده است که در اثر بی توجهی به شخم اصولی در اراضی شیبدار، در اثر بارندگی‌های شدید حجم زیادی از خاک حاصلخیز فرسایش یافته و قابلیت تولید محصول از بین رفته است. در حالیکه اراضی مرتعی مجاور آن، کاملاً پایدار مانده است. از این رو ضرورت دارد که حاکمیت در خصوص اعمال مدیریت صحیح بهره برداری از این اراضی ورود پیدا کند. توصیه می‌شود با آموزش مالکین و یا ترغیب آنان به تغییر شیوه بهره‌برداری از این اراضی نظیر ایجاد باغات دیم بر روی خطوط تراز عمود بر شیب و یا کشت کشت گیاهان مرتعی و دارویی، بهره‌برداری از مراتع برای مشاغلی نظیر زنبورداری می‌توان جلوی خسارت ناشی از فرسایش این اراضی را گرفت.
کلیدواژه ها
اراضی دیم، سطوح شیبدار، مدیریت اراضی، مستثیات.
وضعیت: پذیرفته شده