| مطالعۀ تاثیر کاربری اراضی بر بافت و مادۀ آلی خاک منطقۀ آمل |
| کد مقاله : 1233-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
نفیسه اسفندیار1، مجید دانش *1، مهدی قاجار سپانلو2، سید مصطفی عمادی1 1SANRU 2SANRu |
| چکیده مقاله |
| تغییر کاربری اراضی یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر تغییر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک و کاهش کیفیت آن در اکوسیستمهای طبیعی و کشاورزی محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر کاربری اراضی بر بافت و ماده آلی خاک در منطقه محمدآباد آمل انجام شد. نمونههای خاک از سه کاربری جنگلی، مرتعی و شالیزاری با روش نمونهبرداری تصادفی–سیستماتیک برداشت و پس از آمادهسازی استاندارد آزمایشگاهی، ویژگیهای بافتی و شاخصهای کربن آلی آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بافت غالب خاک در هر سه کاربری در محدوده لوم تا لوم سیلتی قرار دارد که بیانگر شباهت نسبی در منشأ مواد مادری و شرایط رسوبگذاری منطقه است. با این حال، تفاوتهای معنیداری در ترکیب بافت و شاخصهای شیمیایی خاک مشاهده شد؛ بهطوریکه کاربری مرتعی بیشترین مقادیر ماده آلی (OM%) و کربن آلی (OC%) و کاربری شالیزاری کمترین مقادیر این شاخصها را نشان داد. در مقابل، درصد شن و سیلت در اراضی شالیزاری بالاتر و درصد رس در کاربری مرتعی بیشتر از سایر کاربریها بود. تحلیلهای آماری (ANOVA) نشان داد که نوع کاربری اراضی تأثیر معنیداری بر ویژگیهای بافتی و کربن آلی خاک دارد (P<0.05). بهطور کلی، نتایج بیانگر آن است که تبدیل کاربری اراضی طبیعی به کاربریهای زراعی، موجب کاهش ماده آلی، تغییر در ترکیب بافت خاک و در نهایت افت کیفیت خاک در منطقه مورد مطالعه میشود. این یافتهها بر اهمیت مدیریت پایدار کاربری اراضی و حفاظت از اکوسیستمهای خاکی تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| کاربری اراضی، ماده آلی خاک، کربن آلی، بافت خاک، شالیزار |
| وضعیت: پذیرفته شده |