| تطبیق ارکان مدیریت یکپارچهی حوزهی آبخیز با اصول حکمرانی خوب: ارائهی چارچوبی برای تحلیل شکاف |
| کد مقاله : 1237-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
معین مهرپور دارستانی *1، شهریار صبح زاهدی2، مسعود علیدوست3 1کارشناس (سرباز نخبه) بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان 2محقق و رئیس بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گیلان 3محقق و کارشناس مسئول منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گیلان، |
| چکیده مقاله |
| مدیریت یکپارچهی آبخیز با وجود تمامی الزامات مستحکم خود و طرحهایی با موفقیت نسبی همچون طرح آبخیزداری در حوزهی آبخیز حبلهرود، همچنان در ابعاد حکمرانی با ضعفهایی رو به رو است. پژوهش فعلی با هدف طراحی چارچوبی برای تطبیق ارکان این مفهوم با اصول حکمرانی خوب انجام شده است. مقاله به روش مروری - تحلیلی با مرور نظاممند منابع علمی به دنبال انجام این مطالعهی تطبیقی است. با استقرار ارکان دهگانهی مدیریت یکپارچه و اصول حکمرانی خوب، برای تعیین روابط میان این دو مفهوم از روش تحلیل محتوای جهتدار با استناد به چارچوبهای نظری سازمان همکاری اقتصادی و برنامهی توسعهی سازمان ملل استفاده شد. این اصول و ارکان در یک ماتریس ۱۰×۹ قرار گرفتند و با نگاهی به نمونههای موفق بینالمللی و نگاهی به وضعیت فعلی ارکان در ایران بررسی شدند. یافتهها نشان میدهند که رکن «نهاد هماهنگی ذینفعان» با ۸ اصل و اصول «کارآمدی» و «جهتگیری راهبردی» به ترتیب با ۱۰ و ۹ رکن بیشترین ارتباط را دارند. در مقابل، اصول «مشارکت» (۳ رکن)، «شفافیت» (۴ رکن) و «پاسخگویی» (۲ رکن) پوشش ضعیفی دارند. اصل «مسئولیتپذیری» با ۵ رکن مرتبط است که جایگاه بهتری دارد، اما به تنهایی نمیتواند جایگزین این سه اصل شود. کاربرد تمثیلی چارچوب در حوزهی آبخیز دریای خزر، توانایی ماتریس در تشخیص نقاط قوت و ضعف حکمرانی را به تصویر کشیده است. در نهایت، به نظر میرسد که مدیریت یکپارچه با شکل فعلی تطابق کاملی با حکمرانی خوب ندارد و باید سه اصل مغفول مانده به طور همزمان تقویت شوند. این چارچوب میتواند به عنوان ابزاری برای تحلیل شکاف حکمرانی در حوضهها استفاده شود. پیشنهاداتی برای تقویت انطباق ارائه میشود و پیشنهاد میشود که برای پژوهشهای آینده این چارچوب به صورت میدانی آزمون شود و شاخصهایی کمی برای خانههای ماتریس تعریف شوند و وزندهی برای تحلیل سلسلهمراتبی انجام شود. |
| کلیدواژه ها |
| مدیریت یکپارچه حوزهی آبخیز، حکمرانی خوب، ماتریس تطبیق، تحلیل شکاف |
| وضعیت: پذیرفته شده |