| برآورد میزان آسیبپذیری عوامل اقتصادی-اجتماعی از خشکسالی کشاورزی و منابع طبیعی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز پیشکوه یزد) |
| کد مقاله : 1239-SCWMSUP (R1) |
| نویسندگان |
|
علی بمان میرجلیلی *1، محمد اکرامی1، عبادالله جهان آبادی2 1سازمان تحقیقات 2سازمان جنگل ها و مراتع |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با عنوان «برآورد میزان آسیبپذیری عوامل اقتصادی-اجتماعی از خشکسالی کشاورزی و منابع طبیعی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز پیشکوه یزد)» به بررسی اثرات خشکسالی بر جوامع روستایی پرداخته است. هدف اصلی، ارزیابی آسیبپذیری عوامل اقتصادی و اجتماعی در برابر خشکسالی کشاورزی است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است و دادهها از طریق پرسشنامه بهرهبرداران جمعآوری شد. تحلیل با نرمافزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد که در عوامل اجتماعی، امنیت غذایی با میانگین رتبه 01/4 رتبه اول را دارد و در عوامل اقتصادی، کاهش تولیدات دامی و محصولات کشاورزی با میانگین 96/3 اولویت نخست است. همبستگی کندال تائو-b و اسپیرمن تأیید کرد که تغییرات اقلیمی و مدیریت انسانی با عوامل اقتصادی-اجتماعی رابطه مثبت و معنادار دارد. نقشه نهایی آسیبپذیری (با طبقهبندی ۱ تا ۱۰) حاکی از آسیبپذیری بالاتر مناطق مرکزی و کوهستانی حوزه است، در حالی که نواحی دشتی تابآوری بیشتری نشان میدهند. خشکسالی نهتنها تولید را کاهش میدهد، بلکه هزینهها را افزایش داده و خانوارها را از تولیدکننده به مصرفکننده تبدیل میکند، که منجر به مهاجرت، فقر و تهدید امنیت غذایی میشود. در نتیجه، تهیه نقشههای آسیبپذیری گام نخست در مدیریت جامع خشکسالی و همزیستی با آن است. این نقشهها اطلاعات پایه برای سیاستگذاران فراهم میکنند تا با اولویتبندی مناطق پرریسک، برنامههای سازگاری اجرا شود. پیشنهادات شامل تقویت زیرساختهای آبیاری، تنوع معیشتی، آموزش کشاورزان و بهروزرسانی نقشهها است. |
| کلیدواژه ها |
| اقلیمی، امنیت غذایی،آموزش، بهره برداران، تاب آوری، مدیریت |
| وضعیت: پذیرفته شده |